रश्मिकेतोश्च भवनं सूर्यशत्रोस्तथैव च। ह्रस्वकर्णस्य दंष्ट्रस्य रोमशस्य च रक्षसः।।5.54.12।। युद्धोन्मत्तस्य मत्तस्य ध्वजग्रीवस्य रक्षसः। विद्युज्जिह्वस्य घोरस्य तथा हस्तिमुखस्य च।।5.54.13।। करालस्य पिशाचस्य शोणिताक्षस्य चैव हि। कुम्भकर्णस्य भवनं मकराक्षस्य चैव हि।।5.54.14।। यज्ञशत्रोश्च भवनं ब्रह्मशत्रोस्तथैव च। नरान्तकस्य कुम्भस्य निकुम्भस्य दुरात्मनः।।5.54.15।। वर्जयित्वा महातेजा विभीषणगृहं प्रति। क्रममाणः क्रमेणैव ददाह हरिपुङ्गवः।।5.54.16।।
Interpretation Layers
Translations & Commentary
1 source checked for this shloka
Valmiki Ramayana Dataset
English Translation
महातेजाः brilliant, हरिपुङ्गवः monkey leader, क्रमेणैव gradually, क्रममाणः passing over, विभीषणगृहं प्रति towards Vibhishana's house, वर्जयित्वा sparing, रश्मिकेतो: च of Rasmiketu and, भवनम् mansion, तथैव च in the same way, सूर्यशत्रोः Suryasatru's, ह्रस्वकर्णस्य Hasvakarna's, दंष्ट्रस्य Damshtra's, रक्षसः demon, रोमशस्य Romasa's, युद्धोन्मत्तस्य Yudhonmatta's, मत्तस्य Matta's, रक्षसः of ogre, ध्वजग्रीवस्य Dhwajagriva's, घोरस्य of the fearsome, विद्युज्जिह्वस्य Vidyujjihva's, तथा so also, हस्तिमुखस्य च and Hastimukha's, करालस्य Karala's, पिशाचस्य Pisacha's, शोणिताक्षस्य च इव हि Sonitaksha's, कुम्भकर्णस्य Kumbhakarna's, भवनम् mansion, मकराक्षस्य चैव हि Makaraksha's, यज्ञशत्रोश्च भवनम् Yagnasatru's building, तथैव च in the same way, ब्रह्मशत्रोः Brahmasatru's, नरान्तकस्य Narantaka's, कुम्भस्य Kumbha's, दुरात्मनः of the wicked minded, निकुम्भस्य Vikumbha's.
English Commentary
The brilliant monkey leader bypassed Vibhishanas's house and avoiding it that way set fire to the mansions of other ogres, Rasmiketu, Suryasatru, Hrasvakarna, Vajradamshtra, Romasa, Yuddhonmatta, Matta, Dhwajagriva, Vidyujjihva, Hastimukha, Karala, Pisacha, Sonitaksha, Kumbhakarna, Makaraksha, Yagnasatru, Brahmasatru, Naranthaka, Kumbha, and wicked Nikumbha.