Ayodhya Kanda
Sarga 31
35 Shlokas
Sarga 31
Sarga 31 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
एवं शृत्वा तु संवादं लक्ष्मणः पूर्वमागतः। बाष्पपर्याकुलमुखः शोकं सोढुमशक्नुवन्।।2.31.1।। स भ्रातुश्चरणौ गाढं निपीड्य रघुनन्दनः। सीतामुवाचातियशां राघवं च महाव्रतम्।।2.31.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं शृत्वा तु संवादं लक्ष्मणः पूर्वमागतः। बाष्पपर्याकुलमुखः शोकं सोढुमशक्नुवन्।।2.31.1।। स भ्रातुश्चरणौ गाढं निपीड्य रघुनन्दनः। सीतामुवाचातियशां राघवं च महाव्रतम्।।2.31.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदि गन्तुं कृताबुद्धिर्वनं मृगगजायुतम्। अहं त्वानुगमिष्यामि वनमग्रे धनुर्धरः।।2.31.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मया समेतोऽरण्यानि बहूनि विचरिष्यसि। पक्षिभिर्मृगयूथैश्च संघुष्टानि समन्ततः।।2.31.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न देवलोकाक्रमणं नामरत्वमहं वृणे। ऐश्वर्यं वापि लोकानां कामये न त्वया विना।।2.31.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं ब्रुवाणस्सौमित्रिर्वनवासाय निश्चितः। रामेण बहुभिस्सान्त्वैर्निषिध्दः पुनरब्रवीत्।।2.31.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनुज्ञातश्च भवता पूर्वमेव यदस्म्यहम्। किमिदानीं पुनरिदं क्रियते मन्निवारणम्।।2.31.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदर्थं प्रतिषेधो मे क्रियते गन्तुमिच्छतः। एतदिच्छामि विज्ञातुं संशयो हि ममानघ।।2.31.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततोऽब्रवीन्महातेजा रामो लक्ष्मणमग्रतः। स्थितं प्राग्गामिनं वीरं याचमानं कृताञ्जलिम्।।2.31.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्निग्धो धर्मरतो वीरस्सततं सत्पथे स्थितः। प्रियः प्राणसमो वश्यो भ्राता चापि सखा च मे।।2.31.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मयाऽद्य सह सौमित्रे त्वयि गच्छति तद्वनम्। को भरिष्यति कौसल्यां सुमित्रां वा यशस्विनीम्।।2.31.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अभिवर्षति कामैर्यः पर्जन्यः पृथिवीमिव। स कामपाशपर्यस्तो महातेजा महीपतिः।।2.31.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा हि राज्यमिदं प्राप्य नृपस्याश्वपते स्सुता। दुःखितानां सपत्नीनां न करिष्यति शोभनम्।।2.31.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न स्मरिष्यति कौसल्यां सुमित्रां च सुदुःखिताम्। भरतो राज्यमासाद्य कैकेय्यां पर्यवस्थितः।।2.31.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तामार्यां स्वयमेवेह राजानुग्रहणेन वा। सौमित्रे भर कौशल्यामुक्तमर्थमिमं चर।।2.31.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं मम च ते भक्तिर्भविष्यति सुदर्शिता। धर्मज्ञ गुरुपूजायां धर्मश्चाप्यतुलो महान्।।2.31.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं कुरुष्व सौमित्रे मत्कृते रघुनन्दन। अस्माभिर्विप्रहीणाया मातुर्नो न भवेत्सुखम्।।2.31.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मण श्श्लक्ष्णया गिरा। प्रत्युवाच तदा रामं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्।।2.31.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तवैव तेजसा वीर भरतः पूजयिष्यति। कौसल्यां च सुमित्रां च प्रयतो नात्र संशयः।।2.31.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कौशल्या बिभृयादार्या सहस्रमपि मद्विधान्। यस्यास्सहस्रं ग्रामाणां सम्प्राप्त मुपजीवनम्।।2.31.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदात्मभरणे चैव मम मातुस्तथैव च। पर्याप्ता मद्विधानां च भरणाय यशस्विनी।।2.31.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कुरुष्व मामनुचरं वैधर्म्यं नेह विद्यते। कृतार्थोऽहं भविष्यामि तव चार्थः प्रकल्पते।।2.31.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
धनुरादाय सशरं खनित्रपिटकाधरः। अग्रतस्ते गमिष्यामि पन्थानमनुदर्शयन्।।2.31.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आहरिष्यामि ते नित्यं मूलानि च फलानि च। वन्यानि यानि चान्यानि स्वाहाराणि तपस्विनाम्।।2.31.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भवांस्तु सह वैदेह्या गिरिसानुषु रंस्यते। अहं सर्वं करिष्यामि जाग्रत स्स्वपतश्च ते।।2.31.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रामस्त्वनेन वाक्येन सुप्रीतः प्रत्युवाच तम्। व्रजापृच्छस्व सौमित्रे सर्वमेव सुहृज्जनम्।।2.31.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुण स्स्वयम्। जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने।।2.31.27।। अभेद्यकवचे दिव्ये तूणी चाक्षयसायकौ। आदित्यविमलौ चोभौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ।।2.31.28।। सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि। सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण।।2.31.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुण स्स्वयम्। जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने।।2.31.27।। अभेद्यकवचे दिव्ये तूणी चाक्षयसायकौ। आदित्यविमलौ चोभौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ।।2.31.28।। सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि। सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण।।2.31.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुण स्स्वयम्। जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने।।2.31.27।। अभेद्यकवचे दिव्ये तूणी चाक्षयसायकौ। आदित्यविमलौ चोभौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ।।2.31.28।। सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि। सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण।।2.31.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स सुहृज्जनमामन्त्र्यवनवासाय निश्चितः। इक्ष्वाकुगुरुमागम्य जग्राहायुधमुत्तमम्।।2.31.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तद्धिव्यं राजशार्दूल सत्कृतं माल्यभूषितम्। रामाय दर्शयामास सौमित्रिस्सर्वमायुधम्।।2.31.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तमुवाचात्मवान् रामः प्रीत्या लक्ष्मणमागतम्। काले त्वमागत सौम्य काङ्क्षिते मम लक्ष्मण।।2.31.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहं प्रदातुमिच्छामि यदिदं मामकं धनम्। ब्राह्मणेभ्यस्तपस्विभ्यस्त्वया सह परन्तप।।2.31.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वसन्तीह दृढं भक्त्या गुरुषु द्विजसत्तमाः। तेषामपि च मे भूयस्सर्वेषाञ्चोपजीविनाम्।।2.31.34।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वशिष्ठपुत्रं तु सुयज्ञमार्यं त्वमानयाशु प्रवरं द्विजानाम्। अभिप्रयास्यामि वनं समस्ता नभ्यर्च्य शिष्टानपरान् द्विजातीन्।।2.31.35।।
Original text view. Choose a source above to add translations.