Ayodhya Kanda
Sarga 36
33 Shlokas
Sarga 36
Sarga 36 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततस्सुमन्त्रमैक्ष्वाकः पीडितोऽत्र प्रतिज्ञया। सबाष्पमतिनिश्श्वश्य जगादेदं पुनः पुनः।।2.36.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः। राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम्।।2.36.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रूपाजीवाश्च वादिन्यो वणिजश्च महाधनाः। शोभयन्तु कुमारस्य वाहिनीं सुप्रसारिताः।।2.36.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये चैनमुपजीवन्ति रमते यैश्च वीर्यतः। तेषां बहुविधं दत्त्वा तानप्यत्र नियोजय ।।2.38.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आयुधानि च मुख्यानि नागरा श्शकटानि च। अनुगच्छन्तु काकुत्स्थं व्याधाश्चारण्य गोचराः।।2.36.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निघ्नन् मृगान् कुञ्जरांश्च पिबंश्चारण्यकं मधु। नदीश्च विविधाः पश्यन्न राज्यस्य स्मरिष्यति।।2.36.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
धान्यकोशश्च यः कश्चिद्धनकोशश्च मामकः। तौ राममनुगच्छेतां वसन्तं निर्जने वने।।2.36.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यजन् पुण्येषु देशेषु विसृजं श्चाप्तदक्षिणाः। ऋषिभिश्च समागम्य प्रवत्स्यति सुखं वने।।2.36.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भरतश्च महाबाहुरयोध्यां पालयिष्यति। सर्वकामैः सह श्रीमान् रामः संसाध्यतामिति ।।2.36.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं ब्रुवति काकुत्स्थे कैकेय्या भय मागतम्। मुखं चाप्यगमच्छोषं स्वरश्चापि न्यरुध्यत।।2.36.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा विषण्णा च सन्त्रस्ता मुखेन परिशुष्यता। राजानमेवाभिमुखी कैकेयी वाक्यमब्रवीत्।।2.36.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राज्यं गतजनं साधो पीतमण्डां सुरामिव। निरास्वाद्यतमं शून्यं भरतो नाभिपत्स्यते।।2.36.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कैकेय्यां मुक्तलज्जायां वदन्त्यामतिदारुणाम्। राजा दशरथो वाक्यमुवाचायतलोचनाम्।।2.36.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वहन्तं किं तुदसि मां नियुज्य धुरि माऽहिते। अनार्ये कृत्यमारब्धं किं न पूर्वमुपारुधः।।2.36.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यैतत्क्रोधसंयुक्तमुक्तं श्रुत्वा वराङ्गना। कैकेयी द्विगुणं क्रुद्धा राजानमिदमब्रवीत्।।2.36.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वैव वंशे सगरो ज्येष्ठं पुत्रमुपारुधत्। असमञ्ज इति ख्यातं तथायं गन्तुमर्हति।।2.36.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्तो धिगित्येव राजा दशरथोऽब्रवीत्। व्रीडितश्च जनस्सर्व स्सा च तं नावबुध्यत।।2.36.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र वृद्धो महामात्रस्सिद्धार्थो नाम नामतः। शुचिर्बहुमतो राज्ञः कैकेयी मिदमब्रवीत्।।2.38.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
असमञ्जो गृहीत्वा तु क्रीडतः पथि बालकान्। सरय्वाः प्रक्षिपन्नप्सु रमते तेन दुर्मतिः।।2.36.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं दृष्ट्वा नागरा स्सर्वे कृद्धा राजानमब्रुवन्। असमञ्जं वृणीष्वैकमस्मान्वा राष्ट्रवर्धन।।2.36.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तानुवाच ततो राजा किन्निमित्तमिदं भयम्। ताश्चापि राज्ञा सम्पृष्टा वाक्यं प्रकृतयोऽब्रुवन्।।2.36.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
डक्रीडतस्त्वेष नः पुत्रान् बालानुद्भ्रान्तचेतनः। सरय्वां प्रक्षिपन्मौर्ख्यादतुलां प्रीतिमश्नुते।।2.36.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तासां वचनं श्रुत्वा प्रकृतीनां नराधिपः। तं तत्याजाहितं पुत्रं तेषां प्रियचिकीर्षया।।2.36.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं यानं शीघ्रमारोप्य सभार्यं सपरिच्छदम्। यावज्जीवं विवास्योऽयमिति स्वानन्वशात्पिता।।2.36.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स फालपिटकं गृह्य गिरिदुर्गाण्यलोडयत्। दिश स्सर्वास्त्वनुचरन् स यथा पापकर्मकृत्।।2.36.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इत्येनमत्यजद्राजा सगरो वै सुधार्मिकः। रामः किमकरोत्पापं येनैवमुपरुध्यते।।2.36.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न हि कञ्चन पश्यामो राघवस्यागुणं वयम्। दुर्लभो ह्यस्य निरय श्शशाङ्कस्येव कल्मषम्।।2.36.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथवा देवि दोषं त्वं कञ्चित्पश्यसि राघवे। तमद्य ब्रूहि तत्वेन तदा रामो विवास्यताम्।।2.36.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अदुष्टस्य हि संत्यागः सत्पथे निरतस्य च। निर्दहेदपि शक्रस्य द्युतिं धर्मनिरोधनात्।2.36.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदलं देवि रामस्य श्रिया विहतया त्वया। लोकतोऽपि हि ते रक्ष्यः परिवादः शुभानने।।2.36.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्रुत्वा तु सिद्धार्थवचो राजा श्रान्ततरस्वनः। शोकोपहतया वाचा कैकेयीमिदमब्रवीत्।।2.36.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतद्वचो नेच्छसि पापवृत्ते हितं न जानासि ममात्मनो वा। आस्थाय मार्गं कृपणं कुचेष्टा चेष्टा हि ते साधुपथादपेता।।2.36.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनुव्रजिष्याम्यहमद्य रामं राज्यं परित्यज्य सुखं धनं च। सहैव राज्ञा भरतेन च त्वं यथासुखं भुङ्क्ष्व चिराय राज्यम्।।2.36.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.