Ayodhya Kanda
Sarga 37
37 Shlokas
Sarga 37
Sarga 37 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
महामात्रवचः श्रुत्वा रामो दशरथं तदा। अभ्यभाषत वाक्यं तु विनयज्ञो विनीतवत्।।2.37.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्यक्तभोगस्य मे राजन् वने वन्येन जीवतः। किं कार्यमनुयात्रेण त्यक्तसङ्गस्य सर्वतः।।2.37.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यो हि दत्त्वा द्विपश्रेष्ठं कक्ष्यायां कुरुते मनः। रज्जुस्नेहेन किं तस्य त्यजतः कुञ्जरोत्तमम्।।2.37.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तथा मम सतां श्रेष्ठ किं ध्वजिन्या जगत्पते। सर्वाण्येवानुजानामि चीराण्येवाऽनयन्तु मे।।2.37.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
खनित्रपिटके चोभे समानयत गच्छतः। चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वसतो मम।।2.37.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ चीराणि कैकेयी स्वयमाहृत्य राघवम्। उवाच परिधत्स्वेति जनौघे निरपत्रपा।।2.37.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स चीरे पुरुषव्याघ्रः कैकेय्या प्रतिगृह्य ते। सूक्ष्मवस्त्रमवक्षिप्य मुनिवस्त्राण्यवस्त ह।।2.37.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
लक्ष्मणश्चापि तत्रैव विहाय वसने शुभे। तापसाच्छादने चैव जग्राह पितुरग्रतः।।2.37.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथाऽत्मपरिधानार्थं सीता कौशेयवासिनी। समीक्ष्य चीरं सन्त्रस्ता पृषती वागुरामिव।।2.37.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा व्यपत्रपमाणेव प्रगृह्य च सुदुर्मनाः। कैकेयी कुशचीरे ते जानकी शुभलक्षणा।।2.37.10।। अश्रुसम्पूर्ण नेत्रा च धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी। गन्धर्वराजप्रतिमं भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.37.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा व्यपत्रपमाणेव प्रगृह्य च सुदुर्मनाः। कैकेयी कुशचीरे ते जानकी शुभलक्षणा।।2.37.10।। अश्रुसम्पूर्ण नेत्रा च धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी। गन्धर्वराजप्रतिमं भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.37.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कथं नु चीरं बध्नन्ति मुनयो वनवासिनः। इति ह्यकुशला सीता सा मुमोह मुहुर्मुहुः।।2.37.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कृत्वा कण्ठे च सा चीरमेकमादाय पाणिना। तस्थौ ह्यकुशला तत्र व्रीडिता जनकात्मजा।।2.37.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यास्तत्क्षिप्रमागम्य रामो धर्मभृतां वरः। चीरं बबन्ध सीतायाः कौशेयस्योपरि स्वयम्।।2.37.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रामं प्रेक्ष्य तु सीताया बध्नन्तं चीरमुत्तमम्। अन्तःपुरगता नार्यो मुमुचुर्वारि नेत्रजम्।।2.37.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ऊचुश्च परमायस्ता रामं ज्वलिततेजसम्। वत्स नैवं नियुक्तेयं वनवासे मनस्विनी।।2.37.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पितुर्वाक्यानुरोधेन गतस्य विजनं वनम्। तावद्दर्शनमस्या नः सफलं भवतु प्रभो।।2.37.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
लक्ष्मणेन सहायेन वनं गच्छस्व पुत्रक। नेयमर्हति कल्याणी वस्तुं तापसवद्वने।।2.37.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कुरु नो याचनां पुत्र सीता तिष्ठतु भामिनी। धर्मनित्यस्स्वयं स्थातुं न हीदानीं त्वमिच्छसि।।2.37.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तासामेवंविधा वाच शृण्वन् दशरथात्मजः। बबन्धैव तदा चीरं सीतया तुल्यशीलया।।2.37.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
चीरे गृहीते तु तया समीक्ष्य नृपतेर्गुरुः। निवार्य सीतां कैकेयीं वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत्।।2.37.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अतिप्रवृत्ते दुर्मेधे कैकेयि कुलपांसनि। वञ्चयित्वा च राजानं न प्रमाणेऽवतिष्ठसे।।2.37.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न गन्तव्यं वनं देव्या सीतया शीलवर्जिते। अनुष्ठास्यति रामस्य सीता प्रकृतमासनम्।।2.37.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आत्मा हि दारास्सर्वेषां दारसङ्ग्रहवर्तिनाम्। आत्मेयमिति रामस्य पालयिष्यति मेदिनीम्।।2.37.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ यास्यति वैदेही वनं रामेण सङ्गता। वयमप्यनुयास्यामः पुरं चेदं गमिष्यति।।2.37.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अन्तपालाश्च यास्यन्ति सदारो यत्र राघवः। सहोपजीव्यं राष्ट्रं च पुरं च सपरिच्छदम्।।2.37.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भरतश्च सशत्रुघ्नश्चीरवासा वनेचरः। वने वसन्तं काकुत्स्थ मनुवत्स्यति पूर्वजम्।।2.37.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत श्शून्यां गतजनां वसुधां पादपै स्सह। त्वमेका शाधि दुर्वृत्ता प्रजानामहिते स्थिता।।2.37.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न हि तद्भविता राष्ट्रं यत्र रामो न भूपतिः। तद्वनं भविता राष्ट्रं यत्र रामो निवत्स्यति।।2.37.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न ह्यदत्तां महीं पित्रा भरतः शास्तुमर्हति। त्वयि वा पुत्रवद्वस्तुं यदि जातो महीपतेः।।2.37.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यद्यपि त्वं क्षितितलाद्गगनं चोत्पतिष्यसि। पितृर्वंशचरित्रज्ञः सोऽन्यथा न करिष्यति।।2.37.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्त्वया पुत्रगर्धिन्या पुत्रस्य कृतमप्रियम्। लोके हि स न विद्येत यो न राममनुव्रतः।।2.37.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
द्रक्ष्यस्यद्यैव कैकेयी पशुव्यालमृगद्विजान्। गच्छतस्सह रामेण पादपांश्च तदुन्मुखान्।।2.37.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथोत्तमान्याभरणानि देवि देहि स्नुषायै व्यपनीय चीरम्। न चीरमस्याः प्रविधीयतेति न्यवारयत्तद्वसनं वसिष्टः।।2.37.34।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एकस्य रामस्य वने निवास स्त्वया वृतःकेकयराजपुत्री। विभूषितेयं प्रतिकर्मनित्या वसत्वरण्ये सह राघवेण।।2.37.35।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यानैश्च मुख्यैः परिचारकैश्च सुसंवृता गच्छतु राजपुत्री। वस्त्रैश्च सर्वैस्सहितैर्विधानै र्नेयं वृता ते वरसम्प्रदाने।।2.37.36।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्मिंस्तथा जल्पति विप्रमुख्ये गुरौ नृपस्याप्रतिमप्रभावे। नैव स्म सीता विनिवृत्तभावा प्रियस्य भर्तुः प्रतिकारकामा।।2.37.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.