Ayodhya Kanda
Sarga 41
21 Shlokas
Sarga 41
Sarga 41 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तस्मिन्स्तु पुरुषव्याघ्रे विनिर्याति कृताञ्जलौ। आर्तशब्दोऽहि सञ्जज्ञे स्त्रीणामन्त:पुरे महान्।।2.41.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः। यो गतिश्शरणं चासीत्स नाथः क्व नु गच्छति।।2.41.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न क्रुध्यत्यभिशप्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्। क्रुद्धान्प्रसादयन्सर्वान् समदुःखः क्व गज्छति।।2.41.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कौशल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते। तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति।।2.41.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा सञ्चोदितो वनम्। परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति।।2.41.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य सम्प्रियम्। धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति।।2.41.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इति सर्वा महिष्यस्ता विवत्सा इव धेनवः। रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः।।2.41.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तमन्तः पुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः। पुत्रशोकाभिसन्तप्तः श्रुत्वा चासीत्सुदुःखितः।।2.41.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाग्निहोत्राण्यहूयन्त नापचन् गृहमेधिनः अकुर्वन्न प्रजाः कार्यं सूर्यश्चान्तरधीयत।।2.41.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
व्यसृजन् कबलान्नागा गावो वत्सान्न पाययन्। पुत्रं प्रथमजं लब्ध्वा जननी नाभ्यनन्दत।।2.41.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि। दारुणा स्सोममभ्येत्य ग्रहास्सर्वे व्यवस्थिताः।।2.41.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः। विशाखास्तु सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे।।2.41.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कालिकानिलवेगेन महोदधिरिवोत्थितः। रामे वनं प्रव्रजिते नगरं प्रचचाल तत्।।2.41.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दिशः पर्याकुलास्सर्वा स्तिमिरेणेव संवृताः। न ग्रहो नापि नक्षत्रं प्रचकाशे नकिञ्चन।।2.41.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अकस्मान्नागरस्सर्वो जनो दैन्यमुपागमत्। आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः।।2.41.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शोकपर्यायसन्तप्त स्सततं दीर्घमुच्छवसन्। अयोध्यायां जनस्सर्व श्शुशोच जगतीपतिम्।।2.41.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः। न हृष्टो लक्ष्यते कश्चित्सर्व श्शोकपरायणः।।2.41.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न वाति पवन श्शीतो न शशी सौम्यदर्शनः। न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत्।।2.41.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनर्थिनस्सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा। सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन्।।2.41.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये तु रामस्य सुहृद स्सर्वे ते मूढचेतसः। शोकभारेण चाक्रान्ता श्शयनं न जहुस्तदा।।2.41.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मना पुरन्दरेणेव मही सपर्वता। चचाल घोरं भयशोकपीडिता सनागयोधाश्वगणा ननाद च।।2.41.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.