Ayodhya Kanda
Sarga 51
27 Shlokas
Sarga 51
Sarga 51 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तं जाग्रतमदम्भेन भ्रातुरर्थाय लक्ष्मणम्। गुहः सन्तापसन्तप्तो राघवं वाक्यमब्रवीत्।।2.51.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इयं तात सुखा शय्या त्वदर्थमुपकल्पिता। प्रत्याश्वसिहि साध्वस्यां राजपुत्र यथासुखम्।।2.51.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उचितोऽयं जनस्सर्वः क्लेशानां त्वं सुखोचितः। गुप्त्यर्थं जागरिष्यामः काकुत्स्थस्य वयं निशाम्।।2.51.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न हि रामात्प्रियतमो ममास्ति भुवि कश्चन। ब्रवीम्येतदहं सत्यं सत्येनैव च ते शपे।।2.51.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अस्य प्रसादादाशंसे लोकेस्मिन् सुमुहद्यशः। धर्मावाप्तिं च विपुलामर्थावाप्तिं च केवलम्।।2.51.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सोऽहं प्रियसखं रामं शयानं सह सीतया। रक्षिष्यामि धनुष्पाणि स्सर्वतो ज्ञातिभि स्सह।।2.51.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न हि मेऽविदितं किञ्चिद्वनेऽस्मिंश्चरतस्सदा। चतुरङ्गं ह्यपिबलं सुमहत्प्रसहेमहि।।2.51.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
लक्ष्मणस्तं तदोवाच रक्ष्यमाणास्त्वयानघ। नात्र भीता वयं सर्वे धर्ममेवानुपश्यता।।2.51.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कथं दशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया। शक्या निद्रा मया लब्धुं जीवितं वा सुखानि वा।।2.51.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यो न देवासुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुं युधि। तं पश्य सुखसंविष्टं तृणेषु सह सीतया।।2.51.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यो मन्त्रतपसा लब्धो विविधैश्च पराश्रमैः। एको दशरथस्येष्टः पुत्रः सदृशलक्षणः।।2.51.11।। अस्मिन् प्रव्राजिते राजा न चिरं वर्तयिष्यति। विधवा मेदिनी नूनं क्षिप्रमेव भविष्यति।।2.51.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यो मन्त्रतपसा लब्धो विविधैश्च पराश्रमैः। एको दशरथस्येष्टः पुत्रः सदृशलक्षणः।।2.51.11।। अस्मिन् प्रव्राजिते राजा न चिरं वर्तयिष्यति। विधवा मेदिनी नूनं क्षिप्रमेव भविष्यति।।2.51.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विनद्य सुमहानादं श्रमेणोपरताः स्त्रियः। निर्घोषोपरतं चातो मन्ये राजनिवेशनम्।।2.51.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कौशल्या चैव राजा च तथैव जननी मम। नाशंसे यदि जीवन्ति सर्वे ते शर्वरीमिमाम्।।2.51.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जीवेदपि हि मे माता शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षया। तद्दुःखं यत्तु कौशल्या वीरसूर्विनशिष्यति।।2.51.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनुरक्तजनाकीर्णा सुखालोकप्रियावहा। राजव्यसनसंसृष्टा सा पुरी विनशिष्यति।।2.51.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कथं पुत्रं महात्मानं ज्येष्ठं प्रियमपश्यतः। शरीरं धारयिष्यन्ति प्राणा राज्ञो महात्मनः।।2.51.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विनष्टे नृपतौ पश्चात्कौसल्या विनशिष्यति। अनन्तरं च माताऽपि मम नाशमुपैष्यति।।2.51.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अतिक्रान्तमतिक्रान्तमनवाप्य मनोरथम्। राज्ये राममनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति।।2.51.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सिद्धार्थाः पितरं वृत्तं तस्मिन्कालेऽप्युपस्थिते। प्रेतकार्येषु सर्वेषु संस्करिष्यन्ति भूमिपम्।।2.51.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्तमहापथाम्। हर्म्यप्रासादसम्पन्नाम् गणिकावरशोभिताम्।।2.51.21।। रथाश्वगजसम्बाधां तूर्यनादविनादिताम्। सर्वकल्याणसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनाकुलाम्।।2.51.22।। आरामोद्यानसम्पन्नां समाजोत्सवशालिनीम्। सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर्मम।।2.51.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्तमहापथाम्। हर्म्यप्रासादसम्पन्नाम् गणिकावरशोभिताम्।।2.51.21।। रथाश्वगजसम्बाधां तूर्यनादविनादिताम्। सर्वकल्याणसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनाकुलाम्।।2.51.22।। आरामोद्यानसम्पन्नां समाजोत्सवशालिनीम्। सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर्मम।।2.51.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्तमहापथाम्। हर्म्यप्रासादसम्पन्नाम् गणिकावरशोभिताम्।।2.51.21।। रथाश्वगजसम्बाधां तूर्यनादविनादिताम्। सर्वकल्याणसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनाकुलाम्।।2.51.22।। आरामोद्यानसम्पन्नां समाजोत्सवशालिनीम्। सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर्मम।।2.51.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अपि जीवेद्दशरथो वनवासात्पुनर्वयम्। प्रत्यागम्य महात्मानमपि पश्येम सुव्रतम्।।2.51.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अपि सत्यप्रतिज्ञेन सार्धं कुशलिना वयम्। निवृत्ते वनवासेऽस्मिन्नयोध्यां प्रविशेमहि।।2.51.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
परिदेवयमानस्य दुखार्तस्य महात्मनः। तिष्ठतो राजपुत्रस्य शर्वरी साऽत्यवर्तत।।2.51.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तथा हि सत्यं ब्रुवति प्रजाहिते नरेन्द्रपुत्रे गुरुसौहृदाद्गुहः। मुमोच बाष्पं व्यसनाभिपीडितो ज्वरातुरो नाग इव व्यथातुरः।।2.51.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.