Ayodhya Kanda
Sarga 65
29 Shlokas
Sarga 65
Sarga 65 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरेवापरेऽहनि। वन्दिनः पर्युपातिष्ठंस्तत्पार्थिव निवेशनम्।।2.65.1।। सूताः परमसंस्कारा मङ्गलाश्चोत्तमश्रुताः। गायका: स्तुतिशीलाश्च निगदन्तः पृथक् पृथक्।।2.65.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरेवापरेऽहनि। वन्दिनः पर्युपातिष्ठंस्तत्पार्थिव निवेशनम्।।2.65.1।। सूताः परमसंस्कारा मङ्गलाश्चोत्तमश्रुताः। गायका: स्तुतिशीलाश्च निगदन्तः पृथक् पृथक्।।2.65.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राजानं स्तुवतां तेषामुदात्ताभिहिताशिषाम्। प्रासादाऽभोगविस्तीर्णः स्तुतिशब्दोह्यवर्तत।।2.65.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तु स्तुवतां तेषां सूतानां पाणिवादकाः। अपदानान्युदाहृत्य पाणिवादा नवादयन्।।2.65.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तेन शब्देन विहगाः प्रतिबुद्धा विसस्वनुः। शाखास्थाः पञ्जरस्थाश्च ये राजकुलगोचराः।।2.65.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
व्याहृताः पुण्यशब्दाश्च वीणानां चापि निस्स्वनाः। आशीर्गेयं च गाथानां पूरयामास वेश्म तत्।।2.65.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत श्शुचिसमाचाराः पर्युपस्थानकोविदाः। स्त्रीवर्ष धरभूयिष्ठा उपतस्थुर्यथापुरम्।।2.65.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हरिचन्दनसम्पृक्तमुदकं काञ्चनैर्घटैः। आनिन्युस्स्नानशिक्षाज्ञा यथाकालं यथाविधि।।2.65.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मङ्गलालम्भनीयानि प्राशनीयान्युपस्करान्। उपनिन्युस्तथाप्यन्याः कुमारीबहुलाः स्त्रियः।।2.65.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सर्वलक्षणसम्पन्नं सर्वं विधिवदर्चितम्। सर्वं सुगुणलक्ष्मीवत्तद्बभूवाभिहारिकम्।।2.65.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत स्सूर्योदयं यावत्सर्वं परिसमुत्सुकम्। तस्थावनुपसम्प्राप्तं किंस्विदित्युपशङ्कितम्।।2.65.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ याः कोसलेन्द्रस्य शयनं प्रत्यनन्तराः। ताः स्त्रियस्तु समागम्य भर्तारं प्रत्यबोधयन्।।2.65.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तथाप्युचितवृत्ता स्ता विनयेन नयेन च। नह्यस्य शयनं स्पृष्ट्वा किञ्चिदप्युपलेभिरे।।2.65.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ताः स्त्रियस्स्वप्नशीलज्ञाश्चेष्टासञ्चलनादिषु ता वेपथुपरीताश्च राज्ञः प्राणेषु शङ्किताः। प्रतिस्रोतस्तृणाग्राणां सदृशं सञ्चकाशिरे।।2.65.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ सन्देहमानानां स्त्रीणां दृष्ट्वा च पार्थिवम्। यत्तदाशङ्कितं पापं तस्य जज्ञे विनिश्चयः।।2.65.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कौसल्या च सुमत्रच पुत्रशोकपराजिते। प्रसुप्ते न प्रबुध्येते यथा कालसमन्विते।।2.65.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निष्प्रभा च विवर्णा च सन्ना शोकेन सन्नता। न व्यराजत कौसल्या तारेव तिमिरावृता।।2.65.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कौसल्याऽनन्तरं राज्ञस्सुमित्रा तदन्तनरम्। न स्म विभ्राजते देवी शोकाश्रुलुलितानना।।2.65.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते च दृष्ट्वा तथा सुप्ते शुभे देव्यौ च तं नृपम्। सुप्तमेवोद्गतप्राणमन्तःपुरमदृश्यत।।2.65.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः प्रचुक्रुशुर्दीना स्सस्वरं ता वराङ्गनाः। करेणव इवारण्ये स्थानप्रच्युतयूथपाः।।2.65.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तासामाक्रन्दशब्देन सहसोद्धतचेतने। कौसल्या च सुमित्रा च त्यक्त निद्रे बभूवतुः।।2.65.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कौसल्या च सुमित्रा च दृष्ट्वा स्प़ृष्ट्वा च पार्थिवम्। हा नाथेति परिक्रुश्य पेततुर्धरणीतले।।2.65.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा कोसलेन्द्रदुहिता वेष्टमाना महीतले। न बभ्राज रजोध्वस्ता तारेव गगनाच्च्युता।।2.65.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नृपे शान्तगुणे जाते कौसल्यां पतितां भुवि। अपश्यंस्ताः स्त्रियः सर्वा हतां नागवधूमिव।।2.65.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्सर्वा नरेन्द्रस्य कैकेयीप्रमुखाः स्त्रियः। रुदन्त्य श्शोकसन्तप्ता निपेतुर्गतचेतनाः।।2.65.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ताभिस्स बलवान्नादः क्रोशन्तीभिरनुद्रुतः। येन स्फीतीकृतं भूयस्तद्गृहं समनादयत् ।। 2.65.26 ।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत् परित्रस्तन्त्रसम्भ्रान्त पर्युत्सुकजनाकुलम्। सर्वतस्तुमुलाक्रन्दं परितापार्तबान्धवम्।।2.65.27।। सद्यो निपतितानन्दं दीनविक्लबदर्शनम्। बभूव नरदेवस्य सद्म दिष्टान्तमीयुषः।।2.65.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत् परित्रस्तन्त्रसम्भ्रान्त पर्युत्सुकजनाकुलम्। सर्वतस्तुमुलाक्रन्दं परितापार्तबान्धवम्।।2.65.27।। सद्यो निपतितानन्दं दीनविक्लबदर्शनम्। बभूव नरदेवस्य सद्म दिष्टान्तमीयुषः।।2.65.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अतीतमाज्ञाय तु पार्थिवर्षभं यशस्विनं सम्परिवार्य पत्नयः। भृशं रुदन्त्यः करुणं सुदुःखिताः प्रगृह्य बाहू व्यलपन्ननाथवत्।।2.65.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.