Ayodhya Kanda
Sarga 66
29 Shlokas
Sarga 66
Sarga 66 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तमग्निमिव संशान्तमम्बुहीनमिवार्णवम्। हतप्रभमिवाऽऽदित्यं स्वर्गस्थं प्रेक्ष्य पार्थिवम्।।2.66.1।। कौसल्या बाष्पपूर्णाक्षी विविधां शोककर्शिता। उपगृह्य शिरो राज्ञः कैकेयीं प्रत्यभाषत।।2.66.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तमग्निमिव संशान्तमम्बुहीनमिवार्णवम्। हतप्रभमिवाऽऽदित्यं स्वर्गस्थं प्रेक्ष्य पार्थिवम्।।2.66.1।। कौसल्या बाष्पपूर्णाक्षी विविधां शोककर्शिता। उपगृह्य शिरो राज्ञः कैकेयीं प्रत्यभाषत।।2.66.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सकामा भव कैकेयि भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम्। त्यक्त्वा राजानमेकाग्रा नृशंसे दुष्टचारिणि।।2.66.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विहाय मां गतो रामः भर्ता च स्वर्गतो मम। विपथे सार्थहीनेव नाहं जीवितुमुत्सहे।।2.66.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भर्तारं तं परित्यज्य का स्त्री दैवतमात्मनः। इच्छेज्जीवितुमन्यत्र कैकेय्यास्त्यक्तधर्मणः।।2.66.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न लुब्धो बुध्यते दोषान् किम्पाकमिव भक्षयन्। कुब्जानिमित्तं कैकेय्या राघवाणां कुलं हतम्।।2.66.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनियोगे नियुक्तेन राज्ञा रामं विवासितम्। सभार्यं जनकश्श्रुत्वा परितप्स्यत्यहं यथा।।2.66.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स मामनाथां विधवां नाद्य जानाति धार्मिकः। रामः कमलपत्राक्षः जीवन्नाशमितो गतः।।2.66.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विदेहराजस्य सुता तथा सीता तपस्विनी। दुःखस्यानुचिता दुःखं वने पर्युद्विजिष्यति।।2.66.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नदतां भीमघोषाणां निशासु मृगपक्षिणाम्। निशम्य नूनं सन्त्रस्ता राघवं संश्रयिष्यति।।2.66.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वृद्धश्चैवाल्पपुत्रश्च वैदेहीमनुचिन्तयन्। सोऽपि शोकसमाविष्टो ननु त्यक्ष्यति जीवितम्।।2.66.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
साऽहमद्यैव दिष्टान्तं गमिष्यामि पतिव्रता। इदं शरीर मालिङ्ग्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्।।2.66.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तां ततस्सम्परिष्वज्य विलपन्तीं तपस्विनीम्। व्यपनीय सुदुःखार्तां कौसल्यां व्यावहारिकाः।।2.66.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तैलद्रोण्यामथामात्या सम्वेश्य जगतीपतिम्। राज्ञस्सर्वाण्यथादिष्टाश्चक्रुः कर्माण्यनन्तरम्।।2.66.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न तु सङ्कलनं राज्ञो विना पुत्रेण मन्त्रिणः। सर्वज्ञाः कर्तुमीषुस्ते ततो रक्षन्ति भूमिपम्।।2.66.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तैलद्रोण्यां तु सचिवैश्शायितं तं नराधिपम्। हा मृतोऽयमिति ज्ञात्वा स्त्रियस्ताः पर्यदेवयन्।।2.66.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बाहूनुद्यम्य कृपणाः नेत्रप्रस्रवणैर्मुखैः। रुदन्त्य श्शोकसन्तप्ताः कृपणं पर्यदेवयन्।।2.66.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हा महाराज रामेण सततं प्रियवादिना। विहीनास्सत्यसन्धेन किमर्थं विजहासि नः।।2.66.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कैकेय्या दुष्टभावायाः राघवेण वियोजिताः। कथं पतिघ्नया वत्स्याम स्समीपे विधवा वयम्।।2.66.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स हि नाथस्सदास्माकं तव च प्रभुरात्मवान्। वनं रामो गतश्श्रीमान्विहाय नृपतिश्रियम्।।2.66.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्वया तेन च वीरेण विना व्यसनमोहिताः। कथं वयं निवत्स्यामः कैकेय्या च विदूषिताः।।2.66.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यया तु राजा रामश्च लक्ष्मणश्च महाबलः। सीतया सह सन्त्यक्ता स्साकमन्यं न हास्यति।।2.66.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ता बाष्पेण च संवीताश्शोकेन विपुलेन च। व्यवेष्टन्त निरानन्दा राघवस्य वरस्त्रियः।।2.66.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निशा चन्द्रविहीनेव स्त्रीव भर्तृविवर्जिता। पुरी नाराजतायोध्या हीना राज्ञा महात्मना।।2.66.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बाष्पपर्याकुलजना हाहाभूतकुलाङ्गना। शून्यचत्वरवेश्मान्ता न बभ्राज यथापुरम्।।2.66.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गते तु शोकात् त्रिदिवं नराधिपे महीतलस्थासु नृपाङ्गनासु च। निवृत्तचारस्सहसा गतो रविः प्रवृत्तचारा रजनी ह्युपस्थिता।।2.66.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ऋते तु पुत्राद्धहनं महीपतेर्नरोचयन्ते सुहृदस्समागताः। इतीव तस्मिन् शयने न्यवेशयन् वनिचिन्त्य राजानमचिन्त्य दर्शनम्।।2.66.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गतप्रभा द्यौरिव भास्करं विना व्यपेतनक्षत्रगणेव शर्वरी। पुरी बभासे रहिता महात्मना न चास्रकण्ठाऽकुलमार्गचत्वरा।।2.66.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नराश्च नार्यश्च समेत्य सङ्घशः विगर्हमाणा भरतस्य मातरम्। तदा नगर्यां नरदेवसङ्क्षये बभूवुरार्ता न च शर्म लेभिरे।।2.66.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.