Ayodhya Kanda
Sarga 67
38 Shlokas
Sarga 67
Sarga 67 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
आक्रन्दितनिरानन्दा सास्रकण्ठजनाकुला। अयोध्यायामवतता सा व्यतीयाय शर्वरी।।2.67.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
व्यतीतायां तु शर्वर्यामादित्यस्योदये ततः। समेत्य राजकर्तारः सभामीयुर्द्विजातयः।।2.67.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मार्कण्डेयोऽथ मौद्गल्यो वामदेवश्च काश्यपः। कात्यायनो गौतमश्च जाबालिश्च महायशाः।।2.67.3।। एते द्विजा स्सहामात्यैः पृथग्वा च मुदीरयन्। वसिष्ठमेवाभिमुखाः श्रेष्ठं राजपुरोहितम्।।2.67.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मार्कण्डेयोऽथ मौद्गल्यो वामदेवश्च काश्यपः। कात्यायनो गौतमश्च जाबालिश्च महायशाः।।2.67.3।। एते द्विजा स्सहामात्यैः पृथग्वा च मुदीरयन्। वसिष्ठमेवाभिमुखाः श्रेष्ठं राजपुरोहितम्।।2.67.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अतीता शर्वरी दुःखं या नो वर्षशतोपमा। अस्मिन्पञ्चत्वमापन्ने पुत्रशोकेन पार्थिवे।।2.67.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्वर्गतश्च महाराजो रामश्चारण्यमाश्रितः। लक्ष्मणश्चापि तेजस्वी रामेणैव गतस्सह।।2.67.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उभौ भरतशत्रुघ्नौ केकयेषु परन्तपौ। पुरे राजगृहे रम्ये मातामहनिवेशने।।2.67.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इक्ष्वाकूणामिहाद्यैव कश्चिद्राजा विधीयताम्। अराजकं हि नो राष्ट्रं विनाशं समवाप्नुयात्।।2.67.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे विद्युन्माली महास्वनः। अभिवर्षति पर्जन्यो महीं दिव्येन वारिणा।।2.67.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे बीजमुष्टिः प्रकीर्यते। नाराजके पितुः पुत्रो भार्या वा वर्तते वशे।।2.67.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके धनं चास्ति नास्ति भार्या प्यराजके। इद मत्याहितं चान्यत्कुतस्सत्य मराजके।।2.67.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे कारयन्ति सभां नराः। उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्यगृहाणि च।।2.67.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे यज्ञशीला द्विजातयः। सत्राण्यन्वासते दान्ता ब्राह्मणा स्संशितव्रताः।।2.67.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे महायज्ञेषु यज्वनः। ब्राह्मणा वसुसम्पन्ना विसृजन्त्याप्तदक्षिणाः।।2.67.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे प्रभूतनटनर्तकाः। उत्सवाश्च समाजाश्च वर्धन्ते राष्ट्रवर्धनाः।।2.67.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे सिद्धार्था व्यवहारिणः। कथाभिरनुरज्यन्ते कथाशीलाः कथाप्रियैः।।2.67.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे उद्यानानि समागताः। सायाह्ने क्रीडितुं यान्ति कुमार्यो हेमभूषिताः।।2.67.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे वाहनै शशीघ्रगामिभिः। नरा निर्यान्त्यरण्यानि नारीभिस्सह कामिनः।।2.67.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे धनवन्तस्सुरक्षिताः। शेरते विवृतद्वाराः कृषिगोरक्षजीविनः।।2.67.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे बद्धघण्टाविषाणिनः। अटन्ति राजमार्गेषु कुञ्जरा षष्टिहायनाः।।2.67.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे शरान्सन्ततमस्यताम्। श्रूयते तलनिर्घोष इष्वस्त्राणामुपासने।।2.67.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे वणिजो दूरगामिनः। गच्छन्ति क्षेममध्वानं बहुपण्यसमाचिताः।।2.67.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे चरत्येकचरो वशी। भावयन्नात्मनाऽत्मानं यत्र सायंगृहो मुनिः।।2.67.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे योगक्षेमं प्रवर्तते। नचाप्यराजके सेना शत्रून्विषहते युधि।।2.67.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे हृष्टैः परमवाजिभिः। नरास्संयान्ति सहसा रथैश्च परिमण्डिताः।।2.67.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे नराश्शास्त्रविशारदाः। संवदन्तोऽवतिष्ठन्ते वनेषूपवनेषु च।।2.67.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे माल्यमोदकदक्षिणाः। देवताभ्यर्चनार्थाय कल्प्यन्ते नियतैर्जनैः।।2.67.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे चन्दनागरुरूषिताः। राजपुत्रा विराजन्ते वसन्त इव शाखिनः।।2.67.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा ह्यनुदका नद्यः यथा वाऽप्यतृणं वनम्। अगोपाला यथा गावस्तथा राष्ट्रमराजकम्।।2.67.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ध्वजो रथस्य प्रज्ञानं धूमो ज्ञानं विभावसोः। तेषां यो नो ध्वजो राजा स देवत्वमितो गतः।।2.66.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाराजके जनपदे स्वकं भवति कस्यचित्। मत्स्या इव नरा नित्यं भक्षयन्ति परस्परम्।।2.67.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये हि सम्भिन्नमर्यादा नास्तिकाश्छिन्नसंशयाः। तेऽपि भावाय कल्पन्ते राजदण्डनिपीडिताः।।2.67.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा दृष्टि श्शरीरस्य नित्यमेव प्रवर्तते। तथा नरेन्द्रो राष्ट्रस्य प्रभवस्सत्यधर्मयोः।।2.67.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राजा सत्यं च धर्मश्च राजा कुलवतां कुलम्। राजा माता पिता चैव राजा हितकरो नृणाम्।।2.67.34।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यमो वैश्रवण श्शक्रः वरुणश्च महाबलः। विशेष्यन्ते नरेन्द्रेण वृत्तेन महता ततः।।2.67.35।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहो तम इवेदं स्यान्नप्रज्ञायेत किञ्चन। राजा चे न्न भवे ल्लोके विभज साध्वसाधुनी।।2.67.36।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जीवत्यपि महाराजे तवैव वचनं वयम्। नातिक्रमामहे सर्वे वेलां प्राप्येव सागरः।।2.67.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स न स्समीक्ष्य द्विजवर्य वृत्तं नृपं विना राज्यमरण्यभूतम्। कुमारमिक्ष्वाकुसुतं वदान्यं त्वमेव राजानमिहाभिषिञ्च।।2.67.38।।
Original text view. Choose a source above to add translations.