Ayodhya Kanda
Sarga 82
32 Shlokas
Sarga 82
Sarga 82 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तामार्यगणसम्पूर्णां भरतः प्रग्रहां सभाम्। ददर्श बुद्धिसम्पन्नः पूर्णचन्द्रो निशामिव।।2.82.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आसनानि यथान्यायमार्याणां विशतां तदा। वस्त्राङ्गरागप्रभया द्योतिता सा सभोत्तमा।।2.82.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा विद्वज्जनसम्पूर्णा सभा सुरुचिरा तदा। अदृश्यत घनापाये पूर्णचन्द्रेव शर्वरी।।2.82.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राज्ञस्तु प्रकृती स्सर्वा स्समग्राः प्रेक्ष्य धर्मवित्। इदं पुरोहितो वाक्यं भरतं मृदु चाब्रवीत्।।2.82.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तात राजा दशरथ स्स्वर्गतो धर्ममाचरन्। धनधान्यवतीं स्फीतां प्रदाय पृथिवीं तव।।2.82.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रामस्तथा सत्यधृतिस्सतां धर्ममनुस्मरन्। नाजहात्पितुरादेशं शशी ज्योत्स्नामिवोदितः।।2.82.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पित्रा भ्रात्रा च ते दत्तं राज्यं निहतकण्टकम्। तद्भुङ्क्ष्व मुदितामात्यः क्षिप्रमेवाभिषेचय।।2.82.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उदीच्या श्च प्रतीच्या श्च दाक्षिणात्याश्च केवलाः। कोट्यापरान्तास्सामुद्रारत्नान्यभिहरन्तुते।।2.82.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तच्छ्रुत्वा भरतो वाक्यं शोकेनाभिपरिप्लुतः। जगाम मनसा रामं धर्मज्ञो धर्मकाङ्क्षया।।2.82.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सबाष्पकलया वाचा कलहंसस्वरो युवा। विललाप सभामध्ये जगर्हे च पुरोहितम्।।2.82.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
चरितब्रह्मचर्यस्य विद्यास्नातस्य धीमतः। धर्मे प्रयतमानस्य को राज्यं मद्विधो हरेत्।।2.82.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कथं दशरथाज्जातो भवेद्राज्यापहारकः। राज्यं चाहं च रामस्य धर्मं वक्तुमिहार्हसि।।2.82.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ज्येष्ठ श्श्रेष्ठश्च धर्मात्मा दिलीपनहुषोपमः। लब्धुमर्हति काकुत्स्थो राज्यं दशरथो यथा।।2.82.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यं कुर्यां पापमहं यदि। इक्ष्वाकूणामहं लोके भवेयं कुलपांसनः।।2.82.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यद्धि मात्रा कृतं पापं नाहं तदपि रोचये। इहस्थो वनदुर्गस्थं नमस्यामि कृताञ्जलिः।।2.82.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राममेवानुगच्छामि राजा स द्विपदां वरः। त्रयाणामपि लोकानां राज्यमर्हति राघवः।।2.82.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तद्वाक्यं धर्मसंयुक्तं श्रुत्वा सर्वे सभासदः। हर्षान्मुमुचुरश्रूणि रामे निहितचेतसः।।2.82.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदि त्वार्यं न शक्ष्यामि विनिवर्तयितुं वनात्। वने तत्रैव वत्स्यामि यथाऽर्यो लक्ष्मणस्तथा।।2.82.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सर्वोपायं तु वर्तिष्ये विनिवर्तयितुं बलात्। समक्षमार्यमिश्राणां साधूनां गुणवर्तिनाम्।।2.82.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विष्टिकर्मान्तिका स्सर्वे मार्गशोधकरक्षकाः। प्रस्थापिता मया पूर्वं यत्रापि मम रोचते।।2.82.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्त्वा तु धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः। समीपस्थमुवाचेदं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम्।।2.82.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तूर्णमुत्थाय गच्छ त्वं सुमन्त्र मम शासनात्। यात्रामाज्ञापय क्षिप्रं बलं चैव समानय।।2.82.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्त स्सुमन्त्रस्तु भरतेन महात्मना। हृष्टस्तदाऽदिशत्सर्वं यथासन्दिष्टमिष्टवत्।।2.82.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ताः प्रहृष्टाः प्रकृतयो बलाध्यक्षा बलस्य च। श्रुत्वा यात्रां समाज्ञप्तां राघवस्य निवर्तने।।2.82.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो योधाङ्गना स्सर्वा भर्त्रून्सर्वान्गृहेगृहे। यात्रागमनमाज्ञाय त्वरयन्ति स्म हर्षिताः।।2.82.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते हयैर्गोरथैश्शीघ्रैस्स्यन्दनैश्च महाजवैः सह योधैर्बलाध्यक्षा बलं सर्वमचोदयन्।।2.82.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सज्जं तु तद्बलं दृष्ट्वा भरतो गुरुसन्निधौ। रथं मे त्वरयस्वेति सुमन्त्रं पार्श्वतोऽब्रवीत्।।2.82.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भरतस्य तु तस्याज्ञां प्रतिगृह्य च हर्षितः। रथं गृहीत्वा प्रययौ युक्तं परमवाजिभिः।।2.82.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स राघव स्सत्यधृतिः प्रतापवान् ब्रुवन् सुयुक्तं दृढसत्यविक्रमः। गुरुं महारण्यगतं यशस्विनं प्रसादयिष्यन्भरतोऽब्रवीत्तदा।।2.82.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तूर्णं समुत्थाय सुमन्त्र गच्छ बलस्य योगाय बलप्रधानान्। आनेतुमिच्छामि हि तं वनस्थं प्रसाद्य रामं जगतो हिताय।।2.82.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ससूतपुत्रो भरतेन सम्यगाज्ञापितस्सम्परिपूर्णकामः। शशास सर्वान्प्रकृतिप्रधानान्बलस्य मुख्यांश्च सुहृज्जनं च।।2.82.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत स्समुत्थाय कुले कुले ते राजन्यवैश्या वृषलाश्च विप्राः। अयूयुजन्नुष्ट्रखरान्रथांश्च नागान्हयांश्चैव कुलप्रसूतान्।।2.82.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.