Valmiki Ramayana Ayodhya Kanda Sarga 88

Shloka 1 →

तच्छ्रुत्वा निपुणं सर्वं भरत स्सह मन्त्रिभिः। इङ्गुदीमूलमागम्य रामशय्यामवेक्ष्य ताम्।।2.88.1।। अब्रवीज्जननी स्सर्वा इह तेन महात्मना। शर्वरी शयिता भूमाविदमस्य विमर्दितम्।।2.88.2।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 2 →

तच्छ्रुत्वा निपुणं सर्वं भरत स्सह मन्त्रिभिः। इङ्गुदीमूलमागम्य रामशय्यामवेक्ष्य ताम्।।2.88.1।। अब्रवीज्जननी स्सर्वा इह तेन महात्मना। शर्वरी शयिता भूमाविदमस्य विमर्दितम्।।2.88.2।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 3 →

महाभागकुलीनेन महाभागेन धीमता। जातो दशरथेनोर्व्यां न रामस्स्वप्तु मर्हति।।2.88.3।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 4 →

अजिनोत्तरसंस्तीर्णे वरास्तरणसंचये। शयित्वा पुरुषव्याघ्रः कथं शेते महीतले।।2.88.4।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 5 →

प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 6 →

प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 7 →

प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 8 →

प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 9 →

प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 10 →

अश्रद्धेयमिदं लोके न सत्यं प्रतिभाति मा। मुह्यते खलु मे भाव स्स्वप्नोऽयमिति मे मतिः।।2.88.10।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 11 →

न नूनं दैवतं किंचित्कालेन बलवत्तरम्। यत्र दाशरथी रामो भूमावेव शयीत सः।।2.88.11।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 12 →

विदेहराजस्य सुता सीता च प्रियदर्शना। दयिता शयिता भूमौ स्नुषा दशरथस्य च।।2.88.12।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 13 →

इयं शय्या मम भ्रातुरिदं हि परिवर्तितम्। स्थण्डिले कठिने सर्वं गात्रै र्विमृदितं तृणम्।।2.88.13।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 14 →

मन्ये साभरणा सुप्ता सीताऽस्मिञ्छयनोत्तमे। तत्र तत्र हि दृश्यन्ते सक्ताः कनकबिन्दवः।।2.88.14।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 15 →

उत्तरीयमिहाऽसक्तं सुव्यक्तं सीतया तदा। तथा ह्येते प्रकाशन्ते सक्ताः कौशेयतन्तवः।।2.88.15।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 16 →

मन्ये भर्तु स्सुखा शय्या येन बाला तपस्विनी। सुकुमारी सती दुःखं न हि विजानाति मैथिली।।2.88.16।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 17 →

हा हन्ताऽस्मि नृशंसोऽहं यत्सभार्यः कृते मम। ईदृशीं राघवश्शय्यामधिशेते ह्यनाथवत्।।2.88.17।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 18 →

सार्वभौमकुले जात स्सर्वलोकस्य सम्मतः। सर्वलोकप्रियस्त्यक्त्वा राज्यं सुखमनुत्तम्।।2.88.18।। कथमिन्दीवरश्यामो रक्ताक्षः प्रियदर्शनः। सुखभागी न दुःखार्ह श्शयितो भुवि राघवः।।2.88.19।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 19 →

सार्वभौमकुले जात स्सर्वलोकस्य सम्मतः। सर्वलोकप्रियस्त्यक्त्वा राज्यं सुखमनुत्तम्।।2.88.18।। कथमिन्दीवरश्यामो रक्ताक्षः प्रियदर्शनः। सुखभागी न दुःखार्ह श्शयितो भुवि राघवः।।2.88.19।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 20 →

धन्यः खलु महाभागो लक्ष्मण श्शुभलक्षणः। भ्रातरं विषमे काले यो राममनुवर्तते।।2.88.20।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 21 →

सिद्धार्था खलु वैदेही पतिं याऽनुगता वनम्। वयं संशयिता स्सर्वे हीनास्तेन महात्मना।।2.88.21।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 22 →

आकर्णधारा पृथिवी नौः इव प्रतिभाति मा। गते दशरथे स्वर्गं रामे चारण्यमाश्रिते।।2.88.22।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 23 →

न च प्रार्थयते कच्चिन्मनसापि वसुन्धराम्। वनेऽपि वसतस्तस्य बाहुवीर्याभिरक्षिताम्।।2.88.23।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 24 →

शून्यसंवरणारक्षामयन्त्रितहयद्विपाम्। अपावृतपुरद्वारां राजधानीमरक्षिताम्।।2.88.24।। अप्रहृष्टबलां शून्यां विषमस्थामनावृताम्। शत्रवो नाभिमन्यन्ते भक्षान्विषकृतानिव।।2.88.25।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 25 →

शून्यसंवरणारक्षामयन्त्रितहयद्विपाम्। अपावृतपुरद्वारां राजधानीमरक्षिताम्।।2.88.24।। अप्रहृष्टबलां शून्यां विषमस्थामनावृताम्। शत्रवो नाभिमन्यन्ते भक्षान्विषकृतानिव।।2.88.25।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 26 →

अद्यप्रभृति भूमौ तु शयिष्येऽहं तृणेषु वा। फलमूलाशनो नित्यं जटाचीराणि धारयन्।।2.88.26।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 27 →

तस्यार्थमुत्तरं कालं निवत्स्यामि सुखं वने। तं प्रतिश्रवमामुच्य नास्य मिथ्या भविष्यति।।2.88.27।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 28 →

वसन्तं भ्रातुरर्थाय शत्रुघ्नो माऽनुवत्स्यति। लक्ष्मणेन सहत्वार्यो ह्ययोध्यां पालयिष्यति।।2.88.28।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 29 →

अभिषेक्ष्यन्ति काकुत्स्थमयोध्यायां द्विजातयः। अपि मे देवताः कुर्युरिमं सत्यं मनोरथम्।।2.88.29।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning

Shloka 30 →

प्रसाद्यमान श्शिरसा मया स्वयं बहुप्रकारं यदि नाभिपत्स्यते। ततोऽनुवत्स्यामि चिराय राघवम् वनेचरन्नार्हति मामुपेक्षितुम्।।2.88.30।।

Original text view. Choose a source above to add translations.

Full shloka meaning