Ayodhya Kanda
Sarga 104
27 Shlokas
Sarga 104
Sarga 104 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तं तु राम स्समाश्वास्य भ्रातरं गुरवत्सलम्। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा प्रष्टुं समुपचक्रमे।।2.104.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
किमेतदिच्छेयमहं श्रोतुं प्रव्याहृतं त्वया। यस्मात्त्वमागतो देशमिमं चीरजटाजिनः।।2.104.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यन्निमित्तमिमं देशं कृष्णाजिनजटाधरः। हित्वा राज्यं प्रविष्टस्त्वं तत्सर्वं वक्तुमर्हसि।।2.104.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इत्युक्तः कैकयीपुत्रः काकुत्स्थेन महात्मना। प्रगृह्य बलवद्भूयः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्।।2.104.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आर्यं तातः परित्यज्य कृत्वा कर्म सुदुष्करम्। गत: स्वर्ग महाबाहुः पुत्रशोकाभिपीडितः।।2.104.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्त्रिया नियुक्तः कैकेय्या मम मात्रा परन्तप। चकार सा महत्पापमिदमात्मयशोहरम्।।2.104.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा राज्यफलमप्राप्य विधवा शोककर्शिता। पतिष्यति महाघोरे निरये जननी मम।।2.104.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य मे दासभूतस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि। अभिषिञ्चस्व चाद्येव राज्येन मघवानिव।।2.104.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इमाः प्रकृतय स्सर्वा विधवा मातरश्च याः। त्वत्सकाशमनुप्राप्ता प्रसादं कर्तुमर्हसि।।2.104.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदानुपूर्व्या युक्तं च युक्तं चात्मनि मानद। राज्यं प्राप्नुहि धर्मेण सकामान्सुहृदः कुरु।।2.104.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भवत्वविधवा भूमि स्समग्रा पतिना त्वया। शशिना विमलेनेव शारदी रजनी यथा।।2.104.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एभिश्च सचिवैस्सार्धं शिरसा याचितो मया। भ्रातु शिष्यस्य दासस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि।।2.104.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदिदं शाश्वतं पित्र्यं सर्वं प्रकृतिमण्डलम्। पूजितं पुरुषव्याघ्र नातिक्रमितुमर्हसि।।2.104.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्त्वा महाबाहु स्सबाष्पः कैकयीसुतः। रामस्य शिरसा पादौ जग्राह भरत: पुन:।।2.104.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं मत्तमिव मातङ्गं निःश्वसन्तं पुन पुनः। भ्रातरं भरतं रामः परिष्वज्येदमब्रवीत्।।2.104.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कुलीन:सत्त्वसम्पन्नस्तेजस्वी चरितव्रतः। राज्यहेतोः कथं पापमाचरेत्त्वद्विधो जनः।।2.104.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न दोषं त्वयि पश्यामि सूक्ष्ममप्यरिसूदन। न चापि जननीं बाल्यात्त्वं विगर्हितुमर्हसि।।2.104.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कामकारो महाप्राज्ञ गुरूणां सर्वदाऽनघ। उपपन्नेषु दारेषु पुत्रेषु च विधीयते।।2.104.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वयमस्य यथा लोके सङ्ख्याता: सौम्य साधुभिः। भार्याः पुत्राश्च शिष्याश्च त्वमनुज्ञातुमर्हसि।।2.104.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वने वा चीरवसनं सौम्य कृष्णाजिनाम्बरम्। राज्ये वाऽपि महाराजो मां वासयितुमीश्वरः।।2.104.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यावत पितरि धर्मज्ञे गौरवं लोकसत्कृतम्। तावद्धर्मभृतां श्रेष्ठ जनन्यामपि गौरवम्।।2.104.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एताभ्यां धर्मशीलाभ्यां वनं गच्छेति राघव। मातापितृभ्यामुक्तोऽहं कथमन्यत्समाचरे।।2.104.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्वया राज्यमयोध्यायां प्राप्तव्यं लोकसत्कृतम्। वस्तव्यं दण्डकारण्ये मया वल्कलवाससा।।2.104.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं कृत्वा महाराजो विभागं लोकसन्निधौ। व्यादिश्य च महातेजा दिवं दशरथो गतः।।2.104.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स च प्रमाणं धर्मात्मा राजा लोकगुरुस्तव। पित्रा दत्तं यथाभागमुपभोक्तुं त्वमर्हसि।।2.104.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
चतुर्दश समास्सौम्य दण्डकारण्यमाश्रितः। उपभोक्ष्ये त्वहं दत्तं भागं पित्रा महात्मना।।2.104.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदब्रवीन्मां नरलोकसत्कृतः पिता महात्मा विबुधाधिपोपमः। तदेव मन्ये परमात्मनो हितं न सर्वलोकेश्वर भावमप्ययम्।।2.104.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.