Aranya Kanda
Sarga 40
27 Shlokas
Sarga 40
Sarga 40 from Aranya Kanda of the Valmiki Ramayana.
मारीचेन तु तद्वाक्यं क्षमं युक्तं च निशाचरः। उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम्।।3.40.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं पथ्यहितवक्तारं मारीचं राक्षसाधिपः। अब्रवीत्परुषं वाक्यमयुक्तं कालचोदितः।।3.40.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यत्किलैतदयुक्तार्थं मारीच मयि कथ्यते। वाक्यं निष्फलमत्यर्थमुप्तं बीजमिवोषरे।।3.40.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्वद्वाक्यैर्न तु मां शक्यं भेत्तुं रामस्य संयुगे। पापशीलस्य मूर्खस्य मानुषस्य विशेषतः।।3.40.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यस्त्यक्त्वा सुहृदो राज्यं मातरं पितरं तथा। स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वा वनमेकपदे गतः।।3.40.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अवश्यन्तु मया तस्य संयुगे खरघातिनः। प्राणैः प्रियतरा सीता हर्तव्या तव सन्निधौ।।3.40.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं मे निश्चिता बुद्धिर्हृदि मारीच वर्तते। न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः।।3.40.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दोषं गुणं वा सम्पृष्टस्त्वमेवं वक्तुमर्हसि। अपायं वाप्युपायं वा कार्यस्यास्य विनिश्चये।।3.40.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सम्पृष्टेन तु वक्तव्यं सचिवेन विपश्चिता। उद्यताञ्जलिना राज्ञे य इच्छेद्भूतिमात्मनः।।3.40.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वाक्यमप्रितकूलं तु मृदुपूर्वं हितं शुभम्। उपचारेण युक्तं च वक्तव्यो वसुधाधिपः।।3.40.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सावमर्दं तु यद्वाक्यं मारीच हितमुच्यते। नाभिनन्दति तद्राजा मानार्हो मानवर्जितम्।।3.40.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पञ्च रूपाणि राजानो धारयन्त्यमितौजसः। अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य वरुणस्य यमस्य च।।3.40.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
औष्ण्यं तथा विक्रमं च सौम्यं दण्डं प्रसन्नताम्। धारयन्ति महात्मानो राजानः क्षणदाचर।।3.40.13।। तस्मात्सर्वास्ववस्थासु मान्याः पूज्याश्च पार्थिवाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्वं तु धर्ममविज्ञाय केवलं मोहमास्थितः। अभ्यागतं मां दौरात्म्यात्परुषं वक्तुमिच्छसि।।3.40.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गुणदोषौ न पृच्छामि क्षमं चात्मनि राक्षस। मयोक्तं तव चैतावत्संप्रत्यमितविक्रमः।।3.40.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अस्मिंस्तु त्वं महाकृत्ये साहाय्यं कर्तुमर्हसि। शृणु तत्कर्म साहाय्ये यत्कार्यं वचनान्मम।।3.40.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः । आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर ।।3.40.17 ।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः। आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर। प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि।।3.40.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्वां तु मायामृगं दृष्ट्वा काञ्चनं जातविस्मया। आनयैनमिति क्षिप्रं रामं वक्ष्यति मैथिली।।3.40.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अपक्रान्ते तु काकुत्स्थे दूरं यात्वाप्युदाहर। हा सीते लक्ष्मणेत्येवं रामवाक्यानुरूपकम्।।3.40.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तच्छ्रुत्वा रामपदवीं सीतया च प्रचोदितः। अनुगच्छति सम्भ्रान्तः सौमित्रिरपि सौहृदात्।।3.40.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे लक्ष्मणे च यथासुखम्। आनयिष्यामि वैदेहीं सहस्राक्षश्शचीमिव।।3.40.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं कृत्वा त्विदं कार्यं यथेष्टं गच्छ राक्षस। राज्यस्यार्धं प्रयच्छामि मारीच तव सुव्रत।।3.40.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गच्छ सौम्य शिवं मार्गं कार्यस्यास्य विवृद्धये। अहं त्वानुगमिष्यामि सरथो दण्डकावनम्।।3.40.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्राप्य सीतामयुद्धेन वञ्चयित्वा तु राघवम्। लङ्कां प्रतिगमिष्यामि कृतकार्यस्सह त्वया।।3.40.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न चेत्करोषि मारीच हन्मि त्वामहमद्य वै। एतत्कार्यमवश्यं मे बलादपि करिष्यसि। राज्ञो हि प्रतिकूलस्थो न जातु सुखमेधते।।3.40.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आसाद्य तं जीवितसंशयस्ते मृत्युर्ध्रुवो ह्यद्य मया विरुध्य। एतद्यथावत्प्रतिगृह्य बुद्ध्या यदत्र पथ्यं कुरु तत्तथा त्वम्।।3.40.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.