Aranya Kanda
Sarga 51
46 Shlokas
Sarga 51
Sarga 51 from Aranya Kanda of the Valmiki Ramayana.
इत्युक्तस्य यथान्यायं रावणस्य जटायुषा। क्रुद्धस्याग्निनिभास्सर्वा रेजुर्विंशतिदृष्टयः।।3.51.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
संरक्तनयनः कोपात्तप्तकाञ्चनकुण्डलः। राक्षसेन्द्रोऽभिदुद्राव पतगेन्द्रममर्षणः।।3.51.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स सम्प्रहारस्तुमुल स्तयोस्तस्मिन्महावने। बभूव वातोद्धतयोर्मेघयोर्गगने यथा।।3.51.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तद्बभूवाद्भुतं युद्धं गृध्रराक्षसयोस्तदा। सपक्षयोर्माल्यवतोर्महापर्वतयोरिव।।3.51.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः। अभ्यवर्षन्महाघोरैर्गृध्रराजं महाबलः।।3.51.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तानि शरजालानि गृध्रः पत्त्ररथेश्वरः। जटायुः प्रतिजग्राह रावणास्त्राणि संयुगे।।3.51.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य तीक्ष्णनखाभ्यां तु चरणाभ्यां महाबलः। चकार बहुधा गात्रे व्रणान्पतगसत्तमः।।3.51.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ क्रोधाद्धशग्रीवो जग्राह दश मार्गणान्। मृत्युदण्डनिभान्घोरान्छत्रुमर्दनकाङ्क्षया।।3.51.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तैर्बाणैर्महावीर्यः पूर्णमुक्तैरजिह्मगैः। बिभेद निशितैस्तीक्ष्णैर्गृध्रं घोरैश्शिलीमुखैः।।3.51.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स राक्षसरथे पश्यन्जानकीं बाष्पलोचनाम्। अचिन्तयित्वा तान्बाणान्राक्षसं समभिद्रवत्।।3.51.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततोऽस्य सशरं चापं मुक्तामणिविभूषितम्। चरणाभ्यां महातेजा बभञ्ज पतगेश्वरः।।3.51.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततोऽन्यद्धनुरादाय रावणः क्रोधमूर्छितः। ववर्ष शरवर्षाणि शतशोऽथ सहस्रशः।।3.51.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शरैरावारितस्तस्य संयुगे पतगेश्वरः। कुलायमुपसम्प्राप्तः पक्षीव प्रबभौ तदा।।3.51.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तानि शरवर्षाणि पक्षाभ्यां च विधूयच। चरणाभ्यां महातेजा बभञ्जास्य महद्धनुः।।3.51.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तच्चाग्निसदृशं दीप्तं रावणस्य शरावरम्। पक्षाभ्यां स महावीर्यो व्याधुनोत्पतगेश्वरः।।3.51.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
काञ्चनोरश्छदान्दिव्यान्पिशाचवदनान्खरान्। तांश्चास्य जवसम्पन्नाञ्जघान समरे बली।।3.51.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वरं त्रिवेणुसम्पन्नं कामगं पावकार्चिषम्। मणिहेमविचित्राङ्गं बभञ्ज च महारथम्।।3.51.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशं छत्रं च व्यजनैस्सह। पातयामास वेगेन ग्राहिभी राक्षसैस्सह।।3.51.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सारथेश्चास्य वेगेन तुण्डेनैव महच्छिरः। पुनर्व्यपाहरच्छ्रीमान्पक्षिराजो महाबलः।।3.51.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः। अङ्केनादाय वैदेहीं पपात भुवि रावणः।।3.51.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दृष्ट्वा निपतितं भूमौ रावणं भग्नवाहनम्। साधुसाध्विति भूतानि गृध्रराजमपूजयन्।।3.51.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
परिश्रान्तं तु तं दृष्टवा जरया पक्षियूथपम्। उत्पपात पुनर्हृष्टो मैथिलीं गृह्य रावणः।।3.51.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं प्रहृष्टं निधायाङ्के गच्छन्तं जनकात्मजाम्। गृध्रराजस्समुत्पत्य समभिद्रुत्य रावणम्।।3.51.23।। समावार्य महातेजा जटायुरिदमब्रवीत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वज्रसंस्पर्शबाणस्य भार्यां रामस्य रावण।।3.51.24।। अल्पबुद्धे हरस्येनां वधाय खलु रक्षसाम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
समित्रबन्धुस्सामात्यस्सबलस्सपरिच्छदः।।3.51.25।। विषपानं पिबस्येतत्पिपासित इवोदकम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनुबन्धमजानन्तः कर्मणामविचक्षणाः।।3.51.26।। शीघ्रमेव विनश्यन्ति यथा त्वं विनशिष्यसि।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बद्धस्त्वं कालपाशेन क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे।।3.51.27।। वधाय बडिशं गृह्य सामिषं जलजो यथा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न हि जातु दुराधर्षौ काकुत्स्थौ तव रावण।।3.51.28।। धर्षणं चाश्रमस्यास्य क्षमिष्येते तु राघवौ।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा त्वया कृतं कर्म भीरुणा लोकगर्हितम्।।3.51.29।। तस्कराचरितो मार्गो नैव वीरनिषेवितः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
युध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठरावण।।3.51.30।। शयिष्यसे हतो भूमौ यथा भ्राता खरस्तथा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
परेतकाले पुरुषो यत्कर्म प्रतिपद्यते।।3.51.31।। विनाशायात्मनोऽधर्म्यं प्रतिपन्नोऽसि कर्म तत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पापानुबन्धो वै यस्य कर्मणः कर्मको नु तत्।।3.51.32।। कुर्वीत लोकाधिपतिस्स्वयंभूर्भगवानपि।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्त्वा शुभं वाक्यं जटायुस्तस्य रक्षसः।।3.51.33।। निपपात भृशं पृष्ठे दशग्रीवस्य वीर्यवान्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं गृहीत्वा नखैस्तीक्ष्णैर्विददार समन्ततः।।3.51.34।। अधिरूढो गजारोहो यथा स्याद्दुष्टवारणम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विददार नखैरस्य तुण्डं पृष्ठे समर्पयन्।।3.51.35।। केशांश्चोत्पाटयामास नखपक्षमुखायुधः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तथा गृध्रराजेन क्लिश्यमानो मुहुर्मुहुः।।3.51.36।। अमर्षस्फुरितोष्ठस्सन्प्राकम्पत च रावणः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स परिष्वज्य च वैदेहीं वामेनाङ्केन रावणः।।3.51.37।। तलेनाभिजघानाशु जटायुं क्रोधमुर्छीतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जटायुस्तमभिक्रम्य तुण्डेनास्य खगाधिपः।।3.51.38।। वामबाहून्दश तदा व्यपाहरदरिन्दमः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सञ्छिन्नबाहोस्सद्यैव बाहवस्सहसाभवन्।।3.51.39।। विषज्वालावलीयुक्ता वल्मीकादिव पन्नगाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः क्रोधाद्दशग्रीवस्सीतामुत्सृज्य रावणः।।3.51.40।। मुष्टिभ्यां चरणाभ्यां च गृध्रराजमपोथयत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो मुहूर्तं सङ्ग्रामो बभूवातुल्यवीर्ययोः।।3.51.41।। राक्षसानां च मुख्यस्य पक्षिणां प्रवरस्य च।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य व्यायच्छमानस्य रामस्यार्थे स रावणः।।3.51.42।। पक्षौ पार्श्वौ च पादौ च खड्गमुद्धृत्य सोऽच्छिनत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स च्छिन्नपक्षस्सहसा रक्षसा रौद्रकर्मणा।।3.51.43।। निपपात हतो गृद्रो धरण्यामल्पजीवितः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ क्षतजार्द्रं जटायुषम्।।3.51.44।। अभ्यधावत वैदेही स्वबन्धुमिव दुःखिता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं नीलजीमूतनिकाशकल्पं सुपाण्डुरोरस्कमुदारवीर्यम्। ददर्श लङ्काधिपतिः पृथिव्यां जटायुषं शान्तमिवाग्निदावम्।।3.51.45।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तु तं पत्ररथं महीतले निपातितं रावणवेगमर्दितम्। पुनः परिश्वज्य शशिप्रभानना रुरोद सीता जनकात्मजातदा।।3.51.46।।
Original text view. Choose a source above to add translations.