Kishkindha Kanda
Sarga 16
38 Shlokas
Sarga 16
Sarga 16 from Kishkindha Kanda of the Valmiki Ramayana.
तामेवं ब्रुवतीं तारां ताराधिपनिभाननाम्। वाली निर्भर्त्सयामास वचनं चेदमब्रवीत्4.16.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गर्जतोऽस्य च सुसम्भ्रश्च भ्रातुः शत्रोर्विशेषतः। मर्षयिष्याम्यहं केन कारणेन वरानने4.16.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अधर्षितानां शूराणां समरेष्वनिवर्तिनाम्। धर्षणामर्षणं भीरु मरणादतिरिच्यते4.16.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सोढुं न च समर्थोऽहं युद्धकामस्य संयुगे। सुग्रीवस्य च सम्रम्भं हीनग्रीवस्य गर्जतः4.16.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न च कार्यो विषादस्ते राघवं प्रति मत्कृते। धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च कथं पापं करिष्यति4.16.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निवर्तस्व सह स्त्रीभिः कथं भूयोऽनुगच्छसि। सौहृदं दर्शितं तारे मयि भक्ति: कृता त्वया4.16.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रतियोत्स्याम्यहं गत्वा सुग्रीवं जहि सम्भ्रमम्। दर्पमात्रं विनेष्यामि न च प्राणैर्विमोक्ष्यते4.16.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहं ह्याजौस्थितस्यास्य करिष्यामि यथेप्सितम्। वृक्षैर्मुष्टिप्रहारैश्च पीडितः प्रतियास्यति4.16.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न मे गर्वितमायस्तं सहिष्यति दुरात्मवान्। कृतं तारे सहांयत्वं सौहृदं दर्शितं मयि4.16.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शापिताऽपि मम प्राणैर्निवर्तस्व जयेन च। अहं जित्वा निवर्तिष्ये तमहं भ्रातरं रणे4.16.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं तु तारा परिष्वज्य वालिनं प्रियवादिनी। चकार रुदती मन्दं दक्षिणा सा प्रदक्षिणम्4.16.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः स्वस्त्ययनं कृत्वा मन्त्रविद्विजयैषिणी। अन्तःपुरं सह स्त्रीभिः प्रविष्टा शोकमोहिता4.16.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रविष्टायां तु तारायां सह स्त्रीभिस्स्वमालयम्। नगरान्निर्ययौ क्रुद्धो महासर्प इव श्वसन्4.16.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स निश्श्वस्य महातेजा वाली परमरोषणः। सर्वतश्चारयन् दृष्टिं शत्रुदर्शनकाङ्क्षया4.16.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स ददर्श ततश्श्रीमान् सुग्रीवं हेमपिङ्गलम्। सुसंवीतमवष्टब्धं दीप्यमानमिवानलम्4.16.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तं दृष्ट्वा महावीर्यं सुग्रीवं पर्यवस्थितम्। गाढं परिदधे वासो वाली परमरोषण:4.16.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स वाली गाढसंवीतो मुष्टिमुद्यम्य वीर्यवान्। सुग्रीवमेवाभिमुखो ययौ योद्धुं कृतक्षणः4.16.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्लिष्टं मुष्टिं समुद्यम्य संरब्धतरमागतः। सुग्रीवोऽपि समुद्दिश्य वालिनं हेममालिनम्4.16.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं वाली क्रोधताम्राक्षस्सुग्रीवं रणपण्डितम्। आपतन्तं महावेगमिदं वचनमब्रवीत्4.16.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एष मुष्टिर्मयाबद्धो गाढस्सन्निहिताङ्गुलिः। मया वेगविमुक्तस्ते प्राणानादाय यास्यति4.16.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः क्रुद्धो वालिनमब्रवीत्। तवैव चा हरन्प्राणान्मुष्टिः पततु मूर्धनि4.16.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ताडितस्तेन सङ्कृद्धस्समभिक्रम्य वेगितः। अभवच्छोणितोद्गारी सोत्पीड इव पर्वतः4.16.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुग्रीवेण तु निस्सङ्गं सालमुत्पाट्य तेजसा। गात्रेष्वभिहतो वाली वज्रेणेव महागिरिः4.16.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तु वाली प्रचलितस्सालताडनविह्वलः। गुरुभारसमाक्रान्तो नौ सार्थ इव सागरे4.16.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तौ भीमबलविक्रान्तौ सुपर्णसमवेगिनौ। प्रवृद्धौ घोरवपुषौ चन्द्रसूर्याविवाम्बरे। परस्परममित्रघ्नौ च्छिद्रान्वेषणतत्परौ4.16.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततोऽवर्धत वाली तु बलवीर्यसमन्वितः। सूर्यपुत्रो महावीर्यस्सुग्रीवः परिहीयते4.16.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वालिना भग्नदर्पस्तु सुग्रीवो मन्दविक्रमः। वालिनं प्रति सामर्षो दर्शयामास लाघवम्4.16.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वृक्षैः स्सशाखै स्सशिखैर्वज्रकोटिनिभैर्नखैः4.16.28।। मुष्टिभिर्जानुभिः पद्भिर्बाहुभिश्च पुनः पुनः। तयोर्युद्धमभूद्घोरं वृत्रवासवयोरिव4.16.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वृक्षैः स्सशाखै स्सशिखैर्वज्रकोटिनिभैर्नखैः4.16.28।। मुष्टिभिर्जानुभिः पद्भिर्बाहुभिश्च पुनः पुनः। तयोर्युद्धमभूद्घोरं वृत्रवासवयोरिव4.16.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तौ शोणिताक्तौ युध्येतां वानरौ वनचारिणौ। मेघाविव महाशब्दै स्तर्जमानौ परस्परम्4.16.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हीयमानमथोऽपश्यत्सुग्रीवं वानरेश्वरम्। वीक्षमाणं दिशश्चैव राघवस्स मुहुर्मुहुः4.16.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो रामो महातेजा आर्तं दृष्ट्वा हरीश्वरम्। शरं च वीक्षते वीरो वालिनो वधकारणात् 4.16.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो धनुषि सन्धाय शरमाशीविषोपमम्। पुरयामास तच्चापं कालचक्रमिवान्तकः4.16.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य ज्यातलघोषेण त्रस्ताः पत्ररथेश्वराः। प्रदुद्रुवुर्मृगाश्चैव युगान्त इव मोहिताः4.16.34।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मुक्तस्तु वज्रनिर्घोष: प्रदीप्ताशनिसन्निभः। राघवेण महाबाणो वालिवक्षसि पातितः4.16.35।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तेन महातेजा वीयौटत्सिक्तः कपीश्वरः। वेगेनाभिहतो वाली निपपात महीतले4.16.36।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इन्द्रध्वज इवोद्धूतः पौर्णमास्यां महीतले। आश्वयुक्समये मासि गतश्रीको विचेतनः4.16.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नरोत्तमः कालयुगान्तकोपमं शरोत्तमं काञ्चनरूप्यभुषितम्। ससर्ज दीप्तं तममित्रमर्दनं सधूममग्निं मुखतो यथा हरः4.16.38।।
Original text view. Choose a source above to add translations.