Kishkindha Kanda
Sarga 41
50 Shlokas
Sarga 41
Sarga 41 from Kishkindha Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततः प्रस्थाप्य सुग्रीवस्तन्महद्वानरं बलम्। दक्षिणां प्रेषयामास वानरानभिलक्षितान्।।4.41.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नील मग्निसुतं चैव हनुमन्तं च वानरम्। पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महाबलम्।।4.41.2।। सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च। गजं गवाक्षं गवयं सुषेणमृषभं तथा।।4.41.3।। मैन्दं च द्विविदं चैव विजयं गन्धमादनम्। उल्कामुखमसङ्गं च हुताशनसुतावुभौ।।4.41.4।। अङ्गदप्रमुखान्वीरान्वीर: कपिगणेश्वरः। वेगविक्रमसम्पन्नान्सन्दिदेश विशेषवित्।।4.41.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नील मग्निसुतं चैव हनुमन्तं च वानरम्। पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महाबलम्।।4.41.2।। सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च। गजं गवाक्षं गवयं सुषेणमृषभं तथा।।4.41.3।। मैन्दं च द्विविदं चैव विजयं गन्धमादनम्। उल्कामुखमसङ्गं च हुताशनसुतावुभौ।।4.41.4।। अङ्गदप्रमुखान्वीरान्वीर: कपिगणेश्वरः। वेगविक्रमसम्पन्नान्सन्दिदेश विशेषवित्।।4.41.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नील मग्निसुतं चैव हनुमन्तं च वानरम्। पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महाबलम्।।4.41.2।। सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च। गजं गवाक्षं गवयं सुषेणमृषभं तथा।।4.41.3।। मैन्दं च द्विविदं चैव विजयं गन्धमादनम्। उल्कामुखमसङ्गं च हुताशनसुतावुभौ।।4.41.4।। अङ्गदप्रमुखान्वीरान्वीर: कपिगणेश्वरः। वेगविक्रमसम्पन्नान्सन्दिदेश विशेषवित्।।4.41.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नील मग्निसुतं चैव हनुमन्तं च वानरम्। पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महाबलम्।।4.41.2।। सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च। गजं गवाक्षं गवयं सुषेणमृषभं तथा।।4.41.3।। मैन्दं च द्विविदं चैव विजयं गन्धमादनम्। उल्कामुखमसङ्गं च हुताशनसुतावुभौ।।4.41.4।। अङ्गदप्रमुखान्वीरान्वीर: कपिगणेश्वरः। वेगविक्रमसम्पन्नान्सन्दिदेश विशेषवित्।।4.41.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तेषामग्रेसरं चैव महाबलमथाङ्गदम्। विधाय हरिवीराणामादिशद्दक्षिणां दिशम्।।4.41.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये केचन समुद्देशास्तस्यां दिशि सुदुर्गमाः। कपीशः कपिमुख्यानां स तेषां तानुदाहरत्।।4.41.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सहस्रशिरसं विन्ध्यं नानाद्रुमलतायुतम्। नर्मदां च नदीं रम्यां महोरगनिषेविताम्।।4.41.8।। ततो गोदावरीं रम्यां कृष्णवेणीं महानदीम्। वरदां च महाभागां महोरगनिषेविताम्।।4.41.9।। मेखलामुत्कलां चैव दशार्णनगराण्यपि। आश्ववन्तीमवन्तीं च सर्वामेवानुपश्यत।।4.41.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सहस्रशिरसं विन्ध्यं नानाद्रुमलतायुतम्। नर्मदां च नदीं रम्यां महोरगनिषेविताम्।।4.41.8।। ततो गोदावरीं रम्यां कृष्णवेणीं महानदीम्। वरदां च महाभागां महोरगनिषेविताम्।।4.41.9।। मेखलामुत्कलां चैव दशार्णनगराण्यपि। आश्ववन्तीमवन्तीं च सर्वामेवानुपश्यत।।4.41.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सहस्रशिरसं विन्ध्यं नानाद्रुमलतायुतम्। नर्मदां च नदीं रम्यां महोरगनिषेविताम्।।4.41.8।। ततो गोदावरीं रम्यां कृष्णवेणीं महानदीम्। वरदां च महाभागां महोरगनिषेविताम्।।4.41.9।। मेखलामुत्कलां चैव दशार्णनगराण्यपि। आश्ववन्तीमवन्तीं च सर्वामेवानुपश्यत।।4.41.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विदर्भानृषिकांश्चैव रम्यान्माहिषकानपि। तथा वङ्गान्कलिङ्गांश्च कौशिकांश्च समन्ततः।।4.41.11।। अन्वीक्ष्य दण्डकारण्यं सपर्वतनदीगुहाम्। नदीं गोदावरीं चैव सर्वमेवानुपश्यत।।4.41.12।। तथैवान्ध्रांश्च पुण्ड्रांश्च चोलान्पाण्ड्यांत्स केरलान्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विदर्भानृषिकांश्चैव रम्यान्माहिषकानपि। तथा वङ्गान्कलिङ्गांश्च कौशिकांश्च समन्ततः।।4.41.11।। अन्वीक्ष्य दण्डकारण्यं सपर्वतनदीगुहाम्। नदीं गोदावरीं चैव सर्वमेवानुपश्यत।।4.41.12।। तथैवान्ध्रांश्च पुण्ड्रांश्च चोलान्पाण्ड्यांत्स केरलान्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अयोमुखश्च गन्तव्यः पर्वतो धातुमण्डितः।।4.41.13।। विचित्रशिखर श्श्रीमांश्चित्रपुष्पितकाननः। सचन्दनवनोद्देशो मार्गितव्यो महागिरिः।।4.41.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अयोमुखश्च गन्तव्यः पर्वतो धातुमण्डितः।।4.41.13।। विचित्रशिखर श्श्रीमांश्चित्रपुष्पितकाननः। सचन्दनवनोद्देशो मार्गितव्यो महागिरिः।।4.41.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तामापगां दिव्यां प्रसन्नसलिलां शिवाम्। तत्र द्रक्ष्यथ कावेरीं विहितामप्सरोगणैः।।4.41.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यासीनं नगस्याग्रे मलयस्य महौजसम्। द्रक्ष्यथाऽदित्यसङ्काशमगस्त्यमृषिसत्तमम्।।4.41.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तेनाभ्यनुज्ञाताः प्रसन्नेन महात्मना। ताम्रपर्णीं ग्राहजुष्टां तरिष्यथ महानदीम्।।4.41.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा चन्दनवनैर्दिव्यै प्रच्छन्ना द्वीपशालिनी। कान्तेव युवति: कान्तां समुद्रमवगाहते।।4.41.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो हेममयं दिव्यं मुक्तामणिविभूषितम्। युक्तं कवाटं पाण्ड्यानां गता द्रक्ष्यथ वानराः।।4.41.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्समुद्रमासाद्य सम्प्रधार्यार्थनिश्चयम्। अगस्त्येनान्तरे तत्र सागरे विनिवेशितः।।4.41.20।। चित्रनानानगः श्रीमान्महेन्द्र: पर्वतोत्तमः। जातरूपमयः श्रीमानवगाढो महार्णवम्।।4.41.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्समुद्रमासाद्य सम्प्रधार्यार्थनिश्चयम्। अगस्त्येनान्तरे तत्र सागरे विनिवेशितः।।4.41.20।। चित्रनानानगः श्रीमान्महेन्द्र: पर्वतोत्तमः। जातरूपमयः श्रीमानवगाढो महार्णवम्।।4.41.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नानाविधैर्नगै स्सर्वैलताभिश्चोपशोभितम्। देवर्षियक्षप्रवरैरप्सरोभिश्च सेवितम्।।4.41.22।। सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रकीर्णं समनोरमम्। तमुपैति सहस्राक्षः सदा पर्वसु पर्वसु।।4.41.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नानाविधैर्नगै स्सर्वैलताभिश्चोपशोभितम्। देवर्षियक्षप्रवरैरप्सरोभिश्च सेवितम्।।4.41.22।। सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रकीर्णं समनोरमम्। तमुपैति सहस्राक्षः सदा पर्वसु पर्वसु।।4.41.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
द्वीपस्तस्यापरे पारे शतयोजनमायतः। अगम्यो मानुषैर्दीप्तस्तं मार्गध्वं समन्ततः।।4.41.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र सर्वात्मना सीता मार्गितव्या विशेषतः। स हि देशस्तु वध्यस्य रावणस्य दुरात्मनः।।4.41.25।। राक्षसाधिपतेर्वासस्सहस्राक्षसमद्युतेः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दक्षिणस्य समुद्रस्य मध्ये तस्य तु राक्षसी।।4.41.26।। अङ्गारकेति विख्याता छायामाकृष्य भोजिनी।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं निस्संशयान्कृत्वा संशयान्नष्टसंशयाः।।4.41.27।। मृगयध्वं नरेन्द्रस्य पत्नीममिततेजसः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तमतिक्रम्य लक्ष्मीवान्समुद्रे शतयोजने।।4.41.28।। गिरिः पुष्पितको नाम सिद्धचारणसेवितः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
चन्द्रसूर्यांशुसङ्काशस्सागराम्बुसमावृतः।।4.41.29।। भ्राजते विपुलैश्शृङ्गैरम्बरं विलिखन्निव।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवतेऽयं दिवाकरः।।4.41.30।। श्वेतं राजतमेकं च सेवतेऽयं निशाकरः। न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः।।4.41.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवतेऽयं दिवाकरः।।4.41.30।। श्वेतं राजतमेकं च सेवतेऽयं निशाकरः। न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः।।4.41.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रणम्य शिरसा शैलं तं विमार्गत वानराः। तमतिक्रम्य दुर्धर्ष स्सूर्यवान्नाम पर्वतः।।4.41.32।। अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तमप्यतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः।।4.41.33। सर्वकामफलैर्वृक्षै स्सर्वकालमनोहरैः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र भुक्त्वा वरार्हाणि मूलानि च फलानि च।।4.41.34।। मधूनि पीत्वा मुख्यानि परं गच्छत वानराः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र नेत्रमनःकान्तः कुञ्जरो नाम पर्वतः।।4.41.35।। अगस्त्यभवनं यत्र निर्मितं विश्वकर्मणा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम्।।4.41.36।। शरणं काञ्चनं दिव्यं नानारत्नविभूषितम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र भोगवती नाम सर्पाणामालयः पुरी।।4.41.37।। विशालकक्ष्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता। रक्षिता पन्नगैर्घोरैस्तीक्ष्णदष्ट्रैरैर्महाविषैः।।4.41.38।। सर्पराजो महाप्राज्ञो यस्यां वसति वासुकिः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र भोगवती नाम सर्पाणामालयः पुरी।।4.41.37।। विशालकक्ष्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता। रक्षिता पन्नगैर्घोरैस्तीक्ष्णदष्ट्रैरैर्महाविषैः।।4.41.38।। सर्पराजो महाप्राज्ञो यस्यां वसति वासुकिः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी।।4.41.39।। तत्र चानन्तरा देशा ये केचन सुसम्वृताः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं च देशमतिक्रम्य महानृषभसंस्थितः।।4.41.40।। सर्वरत्नमयः श्रीमान् ऋषभो नाम पर्वतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम्।।4.41.41।। दिव्यमुत्पद्यते यत्र तच्चैवाग्निसमप्रभम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न तु तच्चन्दनं दृष्टवा स्प्रष्टव्यं च कदाचन।।4.41.42।। रोहिता नाम गन्धर्वा घोरा रक्षन्ति तद्वनम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः।।4.41.43।। शैलूषो ग्रामणी श्शिग्रु श्शुभ्रो बभ्रुस्तथैव च। रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम्।।4.41.44।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः।।4.41.43।। शैलूषो ग्रामणी श्शिग्रु श्शुभ्रो बभ्रुस्तथैव च। रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम्।।4.41.44।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अन्ते पृथिव्या दुर्धर्षास्तत्र स्वर्गजितः स्थिताः। ततः परं न वस्सेव्यः पितृलोक स्सुदारुणः।।4.41.45।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राजधानी यमस्यैषा कष्टेन तमसा वृता। एतावदेव युष्माभिर्वीरा वानरपुङ्गवाः।।4.41.46।। शक्यं विचेतुं गन्तुं वा नातो गतिमतां गतिः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सर्वमेतत्समालोक्य यच्चान्यदपि दृश्यते।।4.41.47।। गतिं विदित्वा वैदेह्या स्सन्निवर्तितुमर्हथ।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यस्तु मासान्निवृत्तोऽग्रे दृष्टा सीतेति वक्ष्यति।।4.41.48।। मत्तुल्यविभवो भोगै स्सुखं स विहरिष्यति।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः प्रियतरो नास्ति मम प्राणाद्विशेषतः।।4.41.49।। कृतापराधो बहुशो मम बन्धुर्भविष्यति।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अमितबलपराक्रमा भवन्तो विपुलगुणेषु कुलेषु च प्रसूताः। मनुजपतिसुतां यथा लभध्वं तदधिगुणं पुरुषार्थमारभध्वम्।।4.41.50।।
Original text view. Choose a source above to add translations.