Kishkindha Kanda
Sarga 55
23 Shlokas
Sarga 55
Sarga 55 from Kishkindha Kanda of the Valmiki Ramayana.
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम्। स्वामिसत्कारसंयुक्तमङ्गदो वाक्यमब्रवीत्।।4.55.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्थैर्यमात्ममनश्शौचमानृशंस्यमथाऽर्जवम्। विक्रमश्चैव धैर्यं च सुग्रीवे नोपपद्यते।।4.55.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भ्रातुर्ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवतो महिषीं प्रियाम्। धर्मेण मातरं यस्तु स्वीकरोति जुगुप्सितः।।4.55.3।। कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा महात्मना। युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम्।।4.55.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भ्रातुर्ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवतो महिषीं प्रियाम्। धर्मेण मातरं यस्तु स्वीकरोति जुगुप्सितः।।4.55.3।। कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा महात्मना। युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम्।।4.55.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सत्यात्पाणिगृहीतश्च कृतकर्मा महायशाः। विस्मृतो राघवो येन स कस्य तु कृतं स्मरेत्।।4.55.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
लक्ष्मणस्य भयाद्येन नाधर्मभयभीरुणा। आदिष्टा मार्गितुं सीतां धर्ममस्मिन्कथं भवेत्।।4.55.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्मिन्पापे कृतघ्ने तु स्मृतिहीने चलात्मनि। आर्यः को विश्वसेज्जातु तत्कुलीनो जिजीविषुः।।4.55.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राज्ये पुत्रः प्रतिष्ठाप्यस्सगुणो विगुणोऽपि वा। कथं शत्रुकुलीनं मां सुग्रीवो जीवयिष्यति।।4.55.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भिन्नमन्त्रोऽपराद्धश्च हीनशक्तिः कथं ह्यहम्। किष्किन्धां प्राप्य जीवेयमनाथ इव दुर्बलः।।4.55.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पांशुदण्डेन हि मां बन्धने नोपपादयेत्। शठः क्रूरो नृशंसश्च सुग्रीवो राज्यकारणात्।।4.55.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बन्धनाद्वाऽवसादान्मे श्रेयः प्रायोपवेशनम्। अनुजानीत मां सर्वे गृहं गच्छन्तु वानराः।।4.55.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहं वः प्रतिजानामि नागमिष्याम्यहं पुरीम्। इहैव प्रायमासिष्ये श्रेयो मरणमेव मे।।4.55.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अभिवादनपूर्वं हि राघवौ बलशालिनौ। अभिवादनपूर्वं तु राजा कुशलमेव च।।4.55.13।। वाच्यस्तातो यवीयान्मे सुग्रीवो वानरेश्वरः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आरोग्यपूर्वं कुशलं वाच्या माता रुमा च मे।।4.55.14।। मातरं चैव मे तारामाश्वासयितुमर्हथ।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रकृत्या प्रियपुत्रा सा सानुक्रोशा तपस्विनी।।4.55.15।। विनष्टमिह मां श्रुत्वा व्यक्तं हास्यति जीवितम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतावदुक्त्वा वचनं वृद्धांस्तानभिवाद्य च।।4.55.16।। विवेश चाङ्गदो भूमौ रुदन्दर्भेषु दुर्मनाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य संविशतस्तत्र रुदन्तो वानरर्षभाः।।4.55.17।। नयनेभ्यः प्रमुमुचुरुष्णं वै वारि दुःखिताः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुग्रीवं चैव निन्दन्तः प्रशंसन्तश्च वालिनम्।।4.55.18।। परिवार्याङ्गदं सर्वे व्यवसन्प्रायमासितुम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मतं तद्वालिपुत्रस्य विज्ञाय प्लवगर्षभाः।।4.55.19।। उपस्पृश्योदकं तत्र प्राङ्मुखास्समुपाविशन्। दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु उदक्तीरं समाश्रिताः।।4.55.20।। मुमूर्षवो हरिश्रेष्ठा एतत् क्षममिति स्म ह।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मतं तद्वालिपुत्रस्य विज्ञाय प्लवगर्षभाः।।4.55.19।। उपस्पृश्योदकं तत्र प्राङ्मुखास्समुपाविशन्। दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु उदक्तीरं समाश्रिताः।।4.55.20।। मुमूर्षवो हरिश्रेष्ठा एतत् क्षममिति स्म ह।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रामस्य वनवासं च क्षयं दशरथस्य च।।4.55.21।। जनस्थानवधं चैव वधं चैव जटायुषः। हरणं चैव वैदेह्या वालिनश्च वधं रणे।।4.55.22।। रामकोपं च वदतां हरीणां भयमागतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रामस्य वनवासं च क्षयं दशरथस्य च।।4.55.21।। जनस्थानवधं चैव वधं चैव जटायुषः। हरणं चैव वैदेह्या वालिनश्च वधं रणे।।4.55.22।। रामकोपं च वदतां हरीणां भयमागतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स संविशद्भिबहुभिर्महीधरो महाद्रिकूटप्रतिमैः प्लवङ्गमैः। बभूव सन्नादितनिर्दरान्तरो भृशं नदद्भिर्जलदैरिवोल्बणैः।।4.55.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.