Sundara Kanda
Sarga 24
48 Shlokas
Sarga 24
Sarga 24 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यो विकृताननाः। परुषं परुषा नार्य ऊचुस्तां वाक्यमप्रियम्।।5.24.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
किं त्वमन्तःपुरे सीते सर्वभूतमनोहरे। महार्हशयनोपेते न वासमनुमन्यसे।।5.24.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मानुषी मानुषस्यैव भार्यात्वं बहुमन्यसे। प्रत्याहर मनो रामान्न त्वं जातु भविष्यसि।।5.24.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्रैलोक्यवसुभोक्तारं रावणं राक्षसेश्वरम्। भर्तारमुपसङ्गम्य विहरस्व यथासुखम्।।5.24.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मानुषी मानुषं तं तु राममिच्छसि शोभने। राज्याद्भ्र्रष्टमसिद्धार्थं विक्लबं त्वमनिन्दिते।।5.24.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राक्षसीनां वचः श्रुत्वा सीता पद्मनिभेक्षणा। नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यामिदं वचनमब्रवीत्।।5.24.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदिदं लोकविद्विष्टमुदाहरथ सङ्गताः। नैतन्मनसि वाक्यं मे किल्बिषं प्रतिभाति वः।।5.24.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति। कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः।।5.24.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दीनो वा राज्यहीनो वा यो मे भर्ता स मे गुरुः। तं नित्यमनुरक्तास्मि यथा सूर्यं सुवर्चला।।5.24.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा शची महाभागा शक्रं समुपतिष्ठति। अरुन्धती वसिष्ठं च रोहिणी शशिनं यथा।।5.24.10।। लोपामुद्रा यथागस्त्यं सुकन्या च्यवनं यथा। सावित्री सत्यवन्तं च कपिलं श्रीमती यथा।।5.24.11।। सौदासं मदयन्तीव केशिनी सगरं यथा। नैषधं दमयन्तीव भैमी पतिमनुव्रता।।5.24.12।। तथाऽहमिक्ष्वाकुवरं रामं पतिमनुव्रता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा शची महाभागा शक्रं समुपतिष्ठति। अरुन्धती वसिष्ठं च रोहिणी शशिनं यथा।।5.24.10।। लोपामुद्रा यथागस्त्यं सुकन्या च्यवनं यथा। सावित्री सत्यवन्तं च कपिलं श्रीमती यथा।।5.24.11।। सौदासं मदयन्तीव केशिनी सगरं यथा। नैषधं दमयन्तीव भैमी पतिमनुव्रता।।5.24.12।। तथाऽहमिक्ष्वाकुवरं रामं पतिमनुव्रता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा शची महाभागा शक्रं समुपतिष्ठति। अरुन्धती वसिष्ठं च रोहिणी शशिनं यथा।।5.24.10।। लोपामुद्रा यथागस्त्यं सुकन्या च्यवनं यथा। सावित्री सत्यवन्तं च कपिलं श्रीमती यथा।।5.24.11।। सौदासं मदयन्तीव केशिनी सगरं यथा। नैषधं दमयन्तीव भैमी पतिमनुव्रता।।5.24.12।। तथाऽहमिक्ष्वाकुवरं रामं पतिमनुव्रता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सीताया वचनं श्रुत्वा राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः।।5.24.13।। भर्त्सयन्ति स्म परुषैर्वाक्यै रावणचोदिताः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अवलीनः स निर्वाक्यो हनूमान् शिंशुपाद्रुमे।।5.24.14।। यसीतां सन्तर्जयन्तीस्ता राक्षसीरशृणोत् कपिः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तामभिक्रम्य सङ्कृद्धा वेपमानां समन्ततः।।5.24.15।। भृशं संलिलिहुर्दीप्तान् प्रलम्बान् दशनच्छदान्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ऊचुश्च परमक्रुद्धाः प्रगृह्याशु परश्वधान्।।5.24.16।। नेयमर्हति भर्तारं रावणं राक्षसाधिपम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा भर्त्स्यमाना भीमाभी राक्षसीभिर्वरानना।।5.24.17।। सबाष्पमप सर्पन्ती शिंशुपां तामुपागमत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तां शिंशुपां सीता राक्षसीभिः समावृता।।5.24.18।। अभिगम्य विशालाक्षी तस्थौ शोकपरिप्लुता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तां कृशां दीनवदनां मलिनाम्बरधारिणीम्।।5.24.19।। भर्त्सयाञ्चक्रिरे सीतां राक्षस्यस्तां समन्ततः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तां विनता नाम राक्षसी भीमदर्शना।।5.24.20।। अब्रवीत्कुपिताकारा कराला निर्णतोदरी।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सीते पर्याप्तमेतावद्भर्तुः स्नेहो निदर्शितः।।5.24.21।। सर्वात्रातिकृतं भद्रे व्यसनायोपकल्पते
Original text view. Choose a source above to add translations.
परितुष्टास्मि भद्रं ते मानुषस्ते कृतो विधिः।।5.24.22।। ममापि तु वचः पथ्यं ब्रुवन्त्याः कुरु मैथिलि।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रावणं भज भर्तारं भर्तारं सर्वरक्षसाम्।।5.24.23।। विक्रान्तं रूपवन्तं च सुरेशमिव वासवम्। दक्षिणं त्यागशीलं च सर्वस्य प्रियदर्शनम्।।5.24.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रावणं भज भर्तारं भर्तारं सर्वरक्षसाम्।।5.24.23।। विक्रान्तं रूपवन्तं च सुरेशमिव वासवम्। दक्षिणं त्यागशीलं च सर्वस्य प्रियदर्शनम्।।5.24.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मानुषं कृपणं रामं त्यक्त्वा, रावणमाश्रय। दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।।5.24.25।। अद्यप्रभृति सर्वेषां लोकानामीश्वरी भव।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अग्नेः स्वाहा यथा देवी शची वेन्द्रस्य शोभने।।5.24.26।। किं ते रामेण वैदेहि कृपणेन गतायुषा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतदुक्तं च मे वाक्यं यदि त्वं न करिष्यसि।।5.24.27।। अस्मिन्मुहूर्ते सर्वास्त्वां भक्षयिष्यामहे वयम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अन्या तु विकटा नाम लम्बमानपयोधरा।।5.24.28।। अब्रवीत्कुपिता सीतां मुष्टिमुद्यम्य गर्जती।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बहून्यप्रियरूपाणि वचनानि सुदुर्मते।।5.24.29।। अनुक्रोशान्मृदुत्वाच्च सोढानि तव मैथिलि।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न च नः कुरुषे वाक्यं हितं कालपुरस्कृतम्।।5.24.30।। आनीतासि समुद्रस्य पारमन्यैर्दुरासदम्। रावणान्तःपुरं घोरं प्रविष्टा चासि मैथिलि।।5.24.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न च नः कुरुषे वाक्यं हितं कालपुरस्कृतम्।।5.24.30।। आनीतासि समुद्रस्य पारमन्यैर्दुरासदम्। रावणान्तःपुरं घोरं प्रविष्टा चासि मैथिलि।।5.24.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रावणस्य गृहे रुद्धामस्माभिस्तु सुरक्षिताम्। न त्वां शक्तः परित्रातुमपि साक्षात्पुरन्दरः।।5.24.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कुरुष्व हितवादिन्या वचनं मम मैथिलि। अलमश्रुप्रपातेन त्यज शोकमनर्थकम्।।5.24.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भज प्रीतिं च हर्षं च त्यजैतां नित्यदैन्यताम्। सीते राक्षसराजेन सह क्रीड यथासुखम्।।5.24.34।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जानासि हि यथा भीरु स्त्रीणां यौवनमध्रुवम्। यावन्न ते व्यतिक्रामेत्तावत्सुखमवाप्नुहि।।5.24.35।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उद्यानानि च रम्याणि पर्वतोपवनानि च। सह राक्षसराजेन चर त्वं मदिरेक्षणे।।5.24.36।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्त्री सहस्राणि ते सप्त वशे स्थास्यन्ति सुन्दरि। रावणं भज भर्तारं भर्तारं सर्वरक्षसाम्।।5.24.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उत्पाट्य वा ते हृदयं भक्षयिष्यामि मैथिलि। यदि मे व्याहृतं वाक्यं न यथावत्करिष्यसि।।5.24.38।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततश्चण्डोदरी नाम राक्षसी क्रोधमूर्छिता। भ्रामयन्ती महच्छूलमिदं वचनमब्रवीत्।।5.24.39।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इमां हरिणलोलाक्षीं त्रासोत्कम्पिपयोधराम्। रावणेन हृतां दृष्टवा दौहृदो मे महानभूत्।।5.24.40।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यकृत्प्लीहमथोत्पीडं हृदयं च सबन्धनम्। आन्त्राण्यपि तथा शीर्षं खादेयमिति मे मतिः।।5.24.41।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तु प्रघसा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्। कण्ठमस्या नृशंसायाः पीडयाम किमास्यते।।5.24.42।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निवेद्यतां ततो राज्ञे मानुषी सा मृतेति ह। नात्र कश्चन संदेहः खादतेति स वक्ष्यति।।5.24.43।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्त्वजामुखी नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्। विशस्येमां ततः सर्वाः समान् कुरुत पिण्डकान्।।5.24.44।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विभजाम ततः सर्वा विवादो मे न रोचते। पेयमानीयतां क्षिप्रं लेह्यमुच्चावचं बहु।।5.24.45।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः शूर्पणखा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्। अजामुख्या यदुक्तं हि तदेव मम रोचते।।5.24.46।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुरा चानीयतां क्षिप्रं सर्वशोकविनाशिनी। मानुषं मांसमास्वाद्य नृत्यामोऽथ निकुम्भिलाम्।।5.24.47।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं संभर्त्स्यमाना सा सीता सुरसुतोपमा। राक्षसीभिः सुघोराभिर्दैर्यमुत्सृज्य रोदिति।।5.24.48।।
Original text view. Choose a source above to add translations.