Sundara Kanda
Sarga 47
38 Shlokas
Sarga 47
Sarga 47 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
सेनापतीन्पञ्च स तु प्रमापितान् हनूमता सानुचरान्सवाहनान्। समीक्ष्य राजा समरोद्धतोन्मुखं कुमारमक्षं प्रसमैक्षताग्रतः।।5.47.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तस्य दृष्ट्यर्पणसम्प्रचोदितः प्रतापवान्काञ्चनचित्रकार्मुकः। समुत्पपाताथ सदस्युदीरितो द्विजातिमुख्यैर्हविषेव पावकः।।5.47.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो महद्बालदिवाकरप्रभं प्रतप्तजाम्बूनदजालसन्ततम्। रथं समास्थाय ययौ स वीर्यवान्महाहरिं तं प्रति नैरृतर्षभः।।5.47.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तपस्सङ्ग्रहसञ्चयार्जितं प्रतप्तजाम्बूनदजालशोभितम्। पताकिनं रत्नविभूषितध्वजं मनोजवाष्टाश्ववरैः सुयोजितम्।।5.47.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुरासुराधृष्यमसङ्गचारिणं रविप्रभं व्योमचरं समाहितम्। सतूणमष्टासिनिबद्धबन्धुरं यथाक्रमावेशितशक्तितोमरम्।।5.47.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विराजमानं प्रतिपूर्णवस्तुना सहेमदाम्ना शशिसूर्यवर्चसा। दिवाकराभं रथमास्थितस्ततस्स निर्जगामामरतुल्यविक्रमः।।5.47.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स पूरयन्खं च महीं च साचलां तुरङ्गमातङ्गमहारथस्वनैः। बलैस्समेतैस्सहि तोरणस्थितं समर्थमासीनमुपागमत्कपिम्।।5.47.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तं समासाद्य हरिं हरीक्षणो युगान्तकालाग्निमिव प्रजाक्षये। अवस्थितं विस्मितजातसम्भ्रम स्समैक्षताक्षो बहुमानचक्षुषा।।5.47.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तस्य वेगं च कपेर्महात्मनः पराक्रमं चारिषु पार्थिवात्मजः। विचारयन्स्वं च बलं महाबलो हिमक्षये सूर्य इवाभिवर्धते।।5.47.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स जातमन्युः प्रसमीक्ष्य विक्रमं स्थिरं स्थिरस्सम्यति दुर्निवारणम्। समाहितात्मा हनुमन्तमाहवे प्रचोदयामास शरैस्त्रिभि श्शितैः।।5.47.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः कपिं तं प्रसमीक्ष्य गर्वितं जितश्रमं शत्रुपराजयोर्जितम्। अवैक्षताक्षस्समुदीर्णमानसस्सबाणपाणिः प्रगृहीतकार्मुकः।।5.47.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स हेमनिष्काङ्गदचारुकुण्डल स्समाससादाऽशुपराक्रमः कपिम्। तयोर्बभूवाप्रतिमस्समागम स्सुरासुराणामपि सम्भ्रमप्रदः।।5.47.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ररास भूमिर्न तताप भानुमा न्वनौ न वायुः प्रचाचल चाचलः। कपेः कुमारस्य च वीक्ष्य संयुगं ननाद च द्यौरुदधिश्च चुक्षुभे।।5.47.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्स वीरस्सुमुखान् पतत्रिणस्सुवर्णपुङ्खान्सविषानिवोरगान्। समाधिसम्योगविमोक्षतत्त्वविच्छरानथ त्रीन्कपिमूर्ध्न्यपातयत्।।5.47.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तै श्शरैर्मूर्ध्नि समं निपातितैः क्षरन्नसृग्दिग्धविवृत्तलोचनः। नवोदितादित्यनिभ श्शरांशुमान् व्यराजतादित्य इवांशुमालिकः।।5.47.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्स पिङ्गाधिपमन्त्रिसत्तमः समीक्ष्य तं राजवरात्मजं रणे। उदग्रचित्रायुधचित्रकार्मुकं जहर्ष चापूर्यत चाहवोन्मुखः।।5.47.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स मन्दराग्रस्थ इवांशुमालिको विवृद्धकोपो बलवीर्यसंयुतः। कुमारमक्षं सबलं सवाहनं ददाह नेत्राग्निमरीचिभिस्तदा।।5.47.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्स बाणासनचित्रकार्मुक श्शरप्रवर्षो युधि राक्षसाम्बुदः। शरान्मुमोचाशु हरीश्वराचले वलाहको वृष्टिमिवाचलोत्तमे।।5.47.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः कपिस्तं रणचण्डविक्रमं विवृद्धतेजोबलवीर्यसंयुतम्। कुमारमक्षं प्रसमीक्ष्य संयुगे ननाद हर्षाद् घनतुल्यविक्रमम्।।5.47.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स बालभावाद्युधि वीर्यदर्पितः प्रवृद्धमन्युः क्षतजोपमेक्षणः। समाससादाप्रतिमं कपिं रणे गजो महाकूपमिवावृतं तृणैः।।5.47.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तेन बाणैः प्रसभं निपातितैश्चकार नादं घननादनिस्स्वनः। समुत्पपाताशु नभस्स मारुतिर्भुजोरुविक्षेपणघोरदर्शनः।।5.47.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
समुत्पतन्तं समभिद्रवद्बली स राक्षसानां प्रवरः प्रतापवान्। रथी रथिश्रेष्ठतमः किरन्शरैः पयोधरश्शैलमिवाश्मवृष्टिभिः।।5.47.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तान्शरांस्तस्य हरिर्विमोक्षयंश्चचार वीरः पथि वायुसेविते। शरान्तरे मारुतवद्विनिष्पतन्मनोजवस्संयति चण्डविक्रमः।।5.47.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तमात्तबाणासनमाहवोन्मुखं खमास्तृणन्तं विशिखैश्शरोत्तमैः। अवैक्षताक्षं बहुमानचक्षुषा जगाम चिन्तां च स मारुतात्मजः।।5.47.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततश्शरैर्भिन्नभुजान्तरः कपिः कुमारवीरेण महात्मना नदन्। महाभुजः कर्मविशेषतत्त्ववि द्विचिन्तयामास रणे पराक्रमम्।।5.47.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अबालवद्बालदिवाकरप्रभः करोत्ययं कर्म महन्महाबलः। न चास्य सर्वाहवकर्मशोभिनः प्रमापणे मे मतिरत्र जायते।।5.47.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अयं महात्मा च महांश्च वीर्यत स्समाहितश्चातिसहश्च संयुगे। असंशयं कर्मगुणोदयादयं सनागयक्षैर्मुनिभिश्च पूजितः।।5.47.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पराक्रमोत्साहविवृद्धमानस स्समीक्षते मां प्रमुखाग्रतःस्थितः। पराक्रमो ह्यस्य मनांसि कम्पयेत्सुरासुराणामपि शीघ्रगामिनः।।5.47.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न खल्वयं नाभिभवेदुपेक्षितः पराक्रमो ह्यस्य रणे विवर्धते। प्रमापणं त्वेव ममाद्य रोचते न वर्धमानोऽग्निरुपेक्षितुं क्षमः।।5.47.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इति प्रवेगं तु परस्य चिन्तयन्स्वकर्मयोगं च विधाय वीर्यवान्। चकार वेगं तु महाबलस्तदा मतिं च चक्रेऽस्य वधे महाकपिः।।5.47.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तस्य तानष्टहयान्महाजवान् समाहितान्भारसहान्विवर्तने। जघान वीरः पथि वायुसेविते तलप्रहारैः पवनात्मजः कपिः।।5.47.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तलेनाभिहतो महारथ स्स तस्य पिङ्गाधिपमन्त्रिनिर्जितः। प्रभग्ननीडः परिमुक्तकूबरः पपात भूमौ हतवाजिरम्बरात्।।5.47.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तं परित्यज्य महारथो रथं सकार्मुकः खङ्गधरः खमुत्पतन्। तपोऽभियोगादृषिरुग्रवीर्यवान्विहाय देहं मरुतामिवालयम्।।5.47.33।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः कपिस्तं विचरन्तमम्बरे पतत्रिराजानिलसिद्धसेविते। समेत्य तं मारुततुल्यविक्रमः क्रमेण जग्राह स पादयोर्दृढम्।।5.47.34।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तं समाविध्य सहस्रशः कपिर्महोरगं गृह्य इवाण्डजेश्वरः। मुमोच वेगात्पितृतुल्यविक्रमो महीतले संयति वानरोत्तमः।।5.47.35।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स भग्नबाहूरुकटीशिरोधरः क्षरन्नसृङिनर्मथितास्थिलोचनः। सम्भग्नसन्धि: प्रविकीर्णबन्धनो हतः क्षितौ वायुसुतेन राक्षसः।।5.47.36।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
महाकपिर्भूमितले निपीड्य तं चकार रक्षोधिपतेर्महद्भयम्। महर्षिभिश्चक्रचरैर्महाव्रतै स्समेत्य भूतैश्च सयक्षपन्नगैः।।5.47.37।। सुरैश्च सेन्द्रैर्भृशजातविस्मयै र्हते कुमारे स कपिर्निरीक्षितः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निहत्य तं वज्रिसुतोपमप्रभं कुमारमक्षं क्षतजोपमेक्षणम्। तमेव वीरोऽभिजगाम तोरणं कृतक्षणः काल इव प्रजाक्षये।।5.47.38।।
Original text view. Choose a source above to add translations.