Sundara Kanda
Sarga 52
26 Shlokas
Sarga 52
Sarga 52 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वानरस्य महात्मनः। आज्ञापयद्वधं तस्य रावणः क्रोधमूर्छितः।।5.52.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वधे तस्य समाज्ञप्ते रावणेन दुरात्मना। निवेदितवतो दौत्यं नानुमेने विभीषणः।।5.52.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तं रक्षोधिपतिं क्रुद्धं तच्च कार्यमुपस्थितम्। विदित्वा चिन्तयामास कार्यं कार्यविधौ स्थितः।।5.52.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निश्चितार्थस्ततस्साम्ना पूज्यं शत्रुजिदग्रजम्। उवाच हितमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः।।5.52.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
क्षमस्व रोषं त्यज राक्षसेन्द्र प्रसीद मद्वाक्यमिदं शृणुष्व। वधं न कुर्वन्ति परावरज्ञा दूतस्य सन्तो वसुधाधिपेन्द्राः।।5.52.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
राजधर्मविरुद्धं च लोकवृत्तेश्च गर्हितम्। तव चासदृशं वीर कपेरस्य प्रमापणम्।।5.52.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च राजधर्मविशारदः। परावरज्ञो भूतानां त्वमेव परमार्थवित्।।5.52.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गृह्यन्ते यदि रोषेण त्वादृशोऽपि विचक्षणः। तत श्शास्त्रविपश्चित्त्वं श्रम एव हि केवलम्।।5.52.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्मात्प्रसीद शत्रुघ्न राक्षसेन्द्र दुरासद। युक्तायुक्तं विनिश्चित्य दूतदण्डो विधीयताम्।।5.52.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विभीषणवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः। रोषेण महताविष्टो वाक्यमुत्तरमब्रवीत्।।5.52.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न पापानां वधे पापं विद्यते शत्रुसूदन। तस्मादेनं वधिष्यामि वानरं पापचारिणम्।।5.52.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अधर्ममूलं बहुदोषयुक्तमनार्यजुष्टं वचनं निशम्य। उवाच वाक्यं परमार्थतत्त्वं विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः।।5.52.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र धर्मार्थयुक्तं वचनं शृणुष्व। दूतानवध्यान् समयेषु राजन् सर्वेषु सर्वत्र वदन्ति सन्तः।।5.52.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
असंशयं शत्रुरयं प्रवृद्धः कृतं ह्यनेनाप्रियमप्रमेयम्। न दूतवध्यां प्रवदन्ति सन्तो दूतस्य दृष्टा बहवो हि दण्डाः।।5.52.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वैरूप्यमङ्गेषु कशाभिघातो मौण्ड्यं तथा लक्षणसन्निपातः। एतान् हि दूते प्रवदन्ति दण्डान् वधस्तु दूतस्य न नः श्रुतोऽस्ति।।5.52.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कथं च धर्मार्थविनीतबुद्धिः परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः। भवद्विधः कोपवशे हि तिष्ठेत् कोपं नियच्छन्ति हि सत्त्ववन्तः।।5.52.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न धर्मवादे न च लोकवृत्ते न शास्त्रबुद्धिग्रहणेषु चापि। विद्येत कश्चित्तव वीर तुल्य स्त्वंह्युत्तमस्सर्वसुरासुराणाम्।।5.52.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शूरेण वीरेण निशाचरेन्द्र सुरासुराणामपि दुर्जयेन। त्वया प्रगल्भाः सुरदैत्यसङ्घा जिताश्च युद्धेष्वसकृन्नरेन्द्राः।।5.52.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न चाप्यस्य कपेर्घाते कञ्चित्पश्याम्यहं गुणम्। तेष्वयं पात्यतां दण्डो यैरयं प्रेषितः कपिः।।5.52.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
साधुर्वा यदि वाऽसाधुः परैरेष समर्पितः। ब्रुवन् परार्थं परवान्न दूतो वधमर्हति।।5.52.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अपि चास्मिन् हते राजन्नान्यं पश्यामि खेचरम्। इह यः पुनरागच्छेत्परं पारं महोदधेः।।5.52.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्मान्नास्य वधे यत्नः कार्य: परपुरञ्जय। भवान् सेन्द्रेषु देवेषु यत्नमास्थातुमर्हति।।5.52.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अस्मिन्विनष्टे न हि वीरमन्यं पश्यामि यस्तौ वरराजपुत्रौ। युद्धाय युद्धप्रियदुर्विनीतावुद्योजयेद्धीर्घपथावरुद्धौ।।5.52.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पराक्रमोत्साहमनस्विनां च सुरासुराणामपि दुर्जयेन। त्वया मनोनन्दन नैतानां युद्धायतिर्नाशयतुं न युक्ता।।5.52.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हिताश्च शूराश्च समाहिताश्च कुलेषु जाताश्च महागुणेषु। मनस्विनश्शस्त्रभृतां वरिष्ठाः कोट्यग्रतस्ते सुभृताश्च योधाः।।5.52.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदेकदेशेन बलस्य तावत्केचित्तवाऽऽदेशकृतोऽभियान्तु तौ राजपुत्रौ विनिगृह्य मूढौ परेषु ते भावयितुं प्रभावम्।।5.52.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.