Sundara Kanda
Sarga 57
51 Shlokas
Sarga 57
Sarga 57 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्। तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवालशाद्वलम्।।5.57.1।। पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्। ऐरावतमहाद्वीपं स्वातिहंसविलोलितम्।।5.57.2।। वातसङ्घातजातोर्मि चन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्। भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम्।।5.57.3।। हनुमान्मारुतगतिर्महानौरिव सागरम्। अपारमपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ।।5.57.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्। तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवालशाद्वलम्।।5.57.1।। पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्। ऐरावतमहाद्वीपं स्वातिहंसविलोलितम्।।5.57.2।। वातसङ्घातजातोर्मि चन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्। भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम्।।5.57.3।। हनुमान्मारुतगतिर्महानौरिव सागरम्। अपारमपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ।।5.57.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्। तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवालशाद्वलम्।।5.57.1।। पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्। ऐरावतमहाद्वीपं स्वातिहंसविलोलितम्।।5.57.2।। वातसङ्घातजातोर्मि चन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्। भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम्।।5.57.3।। हनुमान्मारुतगतिर्महानौरिव सागरम्। अपारमपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ।।5.57.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्। तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवालशाद्वलम्।।5.57.1।। पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्। ऐरावतमहाद्वीपं स्वातिहंसविलोलितम्।।5.57.2।। वातसङ्घातजातोर्मि चन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्। भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम्।।5.57.3।। हनुमान्मारुतगतिर्महानौरिव सागरम्। अपारमपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ।।5.57.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ग्रसमान इवाकाशं ताराधिपमिवोल्लिखन्। हरन्निव सनक्षत्रं गगनं सार्कमण्डलम्।।5.57.5।। मारुतस्यात्मजः श्रीमान्कपिर्व्योमचरो महान्। हनुमान्मेघजालानि विकर्षन्निव गच्छति।।5.57.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ग्रसमान इवाकाशं ताराधिपमिवोल्लिखन्। हरन्निव सनक्षत्रं गगनं सार्कमण्डलम्।।5.57.5।। मारुतस्यात्मजः श्रीमान्कपिर्व्योमचरो महान्। हनुमान्मेघजालानि विकर्षन्निव गच्छति।।5.57.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमाञ्जिष्ठकानि च। हरितारुणवर्णानि महाभ्राणि चकाशिरे।।5.57.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रविशन्नभ्रजालानि निष्पतंश्च पुनः पुनः। प्रच्छन्नश्च प्रकाशश्च चन्द्रमा इव लक्ष्यते।।5.57.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विविधाभ्रघनापन्नगोचरो धवलाम्बरः। दृश्यादृश्यतनुर्वीरस्तदा चन्द्रायतेऽम्बरे।।5.57.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तार्क्ष्यायमाणो गगने बभासे वायुनन्दनः। दारयन्मेघबृन्दानि निष्पतंश्च पुनः पुनः।।5.57.10।। नदन्नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रवरान्राक्षसान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः।।5.57.11।। आकुलां नगरीं कृत्वा व्यथयित्वा च रावणम्। अर्दयित्वा बलं घोरं वैदेहीमभिवाद्य च।।5.57.12।। आजगाम महातेजाः पुनर्मध्येन सागरम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रवरान्राक्षसान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः।।5.57.11।। आकुलां नगरीं कृत्वा व्यथयित्वा च रावणम्। अर्दयित्वा बलं घोरं वैदेहीमभिवाद्य च।।5.57.12।। आजगाम महातेजाः पुनर्मध्येन सागरम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पर्वतेन्द्रं सुनाभं च समुपस्पृश्य वीर्यवान्।।5.57.13।। ज्यामुक्त इव नाराचो महावेगोऽभ्युपागतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स किञ्चिदनुसम्प्राप्तः समालोक्य महागिरिम्।।5.57.14।। महेन्द्रं मेघसङ्काशं ननाद हरिपुङ्गवः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स पूरयामास कपिर्दिशो दश समन्ततः।।5.57.15।। नदन्नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तं देशमनुप्राप्तः सुहृद्धर्शनलालसः।।5.57.16।। ननाद हरिशार्दूलो लाङ्गूलं चाप्यकम्पयत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य नानद्यमानस्य सुपर्णचरिते पथि।।5.57.17।। फलतीवास्य घोषेण गगनं सार्कमण्डलम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये तु तत्रोत्तरे तीरे समुद्रस्य महाबलाः।।5.57.18।। पूर्वं संविष्ठिताश्शूरा वायुपुत्रदिदृक्षवः। महतो वातनुन्नस्य तोयदस्येव गर्जितम्।।5.57.19।। शुश्रुवुस्ते तदा घोषमूरुवेगं हनूमतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ये तु तत्रोत्तरे तीरे समुद्रस्य महाबलाः।।5.57.18।। पूर्वं संविष्ठिताश्शूरा वायुपुत्रदिदृक्षवः। महतो वातनुन्नस्य तोयदस्येव गर्जितम्।।5.57.19।। शुश्रुवुस्ते तदा घोषमूरुवेगं हनूमतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते दीनमनसस्सर्वे शुश्रुवुः काननौकसः।।5.57.20।। वानरेन्द्रस्य निर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निशम्य नदतो नादं वानरास्ते समन्ततः।।5.57.21।। बभूवुरुत्सुकास्सर्वे सुहृद्धर्शनकाङ्क्षिणः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जाम्बवान् स हरिश्रेष्ठः प्रीतिसंहृष्टमानसः।।5.57.22।। उपामन्त्र्य हरीन् सर्वानिदं वचनमब्रवीत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सर्वथा कृतकार्योऽसौ हनुमान्नात्र संशयः।।5.57.23।। न ह्यस्याकृतकार्यस्य नाद एवंविधो भवेत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य बाहूरुवेगं च निनादं च महात्मनः।।5.57.24।। निशम्य हरयो हृष्टाः समुत्पेतुस्ततस्ततः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते नगाग्रान्नगाग्राणि शिखराच्छिखराणि च।।5.57.25।। प्रहृष्टाः समपद्यन्त हनूमन्तं दिदृक्षवः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते प्रीताः पादपाग्रेषु गृह्य शाखाः सुविष्ठिताः।।5.57.26।। वासांसीव प्रशाखाश्च समाविध्यन्त वानराः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गिरिगह्वरसंलीनो यथा गर्जति मारुतः।।5.57.27।। एवं जगर्ज बलवान् हनुमान्मारुतात्मजः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तमभ्रघनसङ्काशमापतन्तं महाकपिम्।।5.57.28।। दृष्ट्वा ते वानरास्सर्वे तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तु वेगवांस्तस्य गिरेर्गिरिनिभः कपिः।।5.57.29।। निपपात महेन्द्रस्य शिखरे पादपाकुले।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हर्षेणापूर्यमाणोऽसौ रम्ये पर्वतनिर्झरे।।5.57.30।। छिन्नपक्ष इवाऽकाशात्पपात धरणीधरः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्ते प्रीतमनसस्सर्वे वानरपुङ्गवाः।।5.57.31।। हनुमन्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे। परिवार्य च ते सर्वे परां प्रीतिमुपागताः।।5.57.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्ते प्रीतमनसस्सर्वे वानरपुङ्गवाः।।5.57.31।। हनुमन्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे। परिवार्य च ते सर्वे परां प्रीतिमुपागताः।।5.57.32।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रहृष्टवदना स्सर्वे तमरोगमुपागतम्। उपायनानि चादाय मूलानि च फलानि च।।5.57.33।। प्रत्यर्चयन् हरिश्रेष्ठं हरयो मारुतात्मजम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनुमांस्तु गुरून् वृद्धाञ्जाम्बवत्प्रमुखांस्तदा।।5.57.34।। कुमारमङ्गदं चैव सोऽवन्दत महाकपिः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स ताभ्यां पूजितः पूज्यः कपिभिश्च प्रसादितः।।5.57.35।। दृष्टा सीतेति विक्रान्त स्संक्षेपेण न्यवेदयत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निषसाद च हस्तेन गृहीत्वा वालिनस्सुतम्।।5.57.36।। रमणीये वनोद्देशे महेन्द्रस्य गिरेस्तदा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनुमानब्रवीद्धृष्टस्तदा तान्वानरर्षभान्।।5.57.37।। अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा। रक्षमाणा सुघोराभी राक्षसीभिरनिन्दिता।।5.57.38।। एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा। उपवासपरिश्रान्ता जटिला मलिना कृशा।।5.57.39।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनुमानब्रवीद्धृष्टस्तदा तान्वानरर्षभान्।।5.57.37।। अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा। रक्षमाणा सुघोराभी राक्षसीभिरनिन्दिता।।5.57.38।। एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा। उपवासपरिश्रान्ता जटिला मलिना कृशा।।5.57.39।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनुमानब्रवीद्धृष्टस्तदा तान्वानरर्षभान्।।5.57.37।। अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा। रक्षमाणा सुघोराभी राक्षसीभिरनिन्दिता।।5.57.38।। एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा। उपवासपरिश्रान्ता जटिला मलिना कृशा।।5.57.39।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो दृष्टेति वचनं महार्थममृतोपमम्। निशम्य मारुतेस्सर्वे मुदिता वानराभवन्।।5.57.40।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
क्ष्वेलन्त्यन्ये नदन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये महाबलाः। चक्रुः किलकिलामन्ये प्रतिगर्जन्ति चापरे।।5.57.41।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
केचिदुच्छ्रितलाङ्गूलाः प्रहृष्टाः कपिकुञ्जराः। आयताञ्चितदीर्घाणि लाङ्गूलानि प्रविव्यधुः।।5.57.42।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अपरे च हनूमन्तं वानरा वारणोपमम्। आप्लुत्य गिरिशृङ्गेभ्यस्संस्पृशन्ति स्म हर्षिताः।।5.57.43।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उक्तवाक्यं हनूमन्तमङ्गदस्तमथाब्रवीत्। सर्वेषां हरिवीराणां मध्ये वचनमुत्तमम्।।5.57.44।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सत्त्वे वीर्ये न ते कश्चित्समो वानर विद्यते। यदवप्लुत्य विस्तीर्णं सागरं पुनरागतः।।5.57.45।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहो स्वामिनि ते भक्तिरहो वीर्यमहो धृतिः। दिष्ट्या दृष्टा त्वया देवी रामपत्नी यशस्विनी।।5.57.46।। दिष्ट्या त्यक्ष्यति काकुत्स्थ श्शोकं सीतावियोगजम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततोऽङ्गदं हनूमन्तं जाम्बवन्तं च वानराः।।5.57.47।। परिवार्य प्रमुदिता भेजिरे विपुलाश्शिलाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्रोतुकामास्समुद्रस्य लङ्घनं वानरोत्तमाः।।5.57.48।। दर्शनं चापि लङ्कायास्सीताया रावणस्य च। तस्थुः प्राञ्जलयस्सर्वे हनुमद्वचनोन्मुखाः।।5.57.49।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्रोतुकामास्समुद्रस्य लङ्घनं वानरोत्तमाः।।5.57.48।। दर्शनं चापि लङ्कायास्सीताया रावणस्य च। तस्थुः प्राञ्जलयस्सर्वे हनुमद्वचनोन्मुखाः।।5.57.49।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्थौ तत्राङ्गदः श्रीमान् वानरैर्बहुभिर्वृतः। उपास्यमानो विबुधैर्दिवि देवपतिर्यथा।।5.57.50।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनूमता कीर्तिमता यशस्विना तथाङ्गदेनाङ्गदबद्धबाहुना। मुदा तदाऽध्यासितमुन्नतं महन्महीधराग्रं ज्वलितं श्रियाभवत्।।5.57.51।।
Original text view. Choose a source above to add translations.