Bala Kanda
Sarga 4
31 Shlokas
Sarga 4
Sarga 4 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
प्राप्तराज्यस्य रामस्य वाल्मीकिर्भगवानृषि:। चकार चरितं कृत्स्नं विचित्रपदमात्मवान्।।1.4.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
चतुर्विंशत्सहस्राणि श्लोकानामुक्तवानृषि:। तथा सर्गशतान्पञ्च षट्काण्डानि तथोत्तरम् ।।1.4.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कृत्वापि तन्महाप्राज्ञस्सभविष्यं सहोत्तरम्। चिन्तयामास कोन्वेतत्प्रयुञ्जीयादिति प्रभु:।।1.4.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्य चिन्तयमानस्य महर्षेर्भावितात्मन:। अगृह्णीतां तत: पादौ मुनिवेषौ कुशीलवौ ।।1.4.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कुशीलवौ तु धर्मज्ञौ राजपुत्रौ यशस्विनौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ ददर्शाश्रमवासिनौ ।।1.4.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तु मेधाविनौ दृष्ट्वा वेदेषु परिनिष्ठितौ। वेदोपबृंहणार्थाय तावग्राहयत प्रभु:।।1.4.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
काव्यं रामायणं कृत्स्नं सीतायाश्चरितं महत्। पौलस्त्यवधमित्येव चकार चरितव्रत:।।1.4.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तौ राजपुत्रौ कार्त्स्न्येन धर्म्यमाख्यानमुत्तमम्। वाचोविधेयं तत्सर्वं कृत्वा काव्यमनिन्दितौ।।1.4.12।। ऋषीणां च द्विजातीनां साधूनां च समागमे। यथोपदेशं तत्त्वज्ञौ जगतुस्सुसमाहितौ।।1.4.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तौ राजपुत्रौ कार्त्स्न्येन धर्म्यमाख्यानमुत्तमम्। वाचोविधेयं तत्सर्वं कृत्वा काव्यमनिन्दितौ।।1.4.12।। ऋषीणां च द्विजातीनां साधूनां च समागमे। यथोपदेशं तत्त्वज्ञौ जगतुस्सुसमाहितौ।।1.4.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
महात्मानौ महाभागौ सर्वलक्षणलक्षितौ। तौ कदाचित्समेतानामृषीणां भावितात्मनाम्। आसीनानां समीपस्थाविदं काव्यमगायताम्।।1.4.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तच्छ्रुत्वा मुनयस्सर्वे बाष्पपर्याकुलेक्षणा:। साधुसाध्विति तावूचु: परं विस्मयमागता:।।1.4.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते प्रीतमनसस्सर्वे मुनयो धर्मवत्सला:। प्रशशंसु: प्रशस्तव्यौ गायमानौ कुशीलवौ।।1.4.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहो गीतस्य माधुर्यं श्लोकानां च विशेषत:। चिरनिर्वृत्तमप्येतत्प्रत्यक्षमिव दर्शितम्।।1.4.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रविश्य तावुभौ सुष्ठु भावं सम्यगगायताम्। सहितौ मधुरं रक्तं सम्पन्नं स्वरसम्पदा।।1.4.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं प्रशस्यमानौ तौ तपश्श्लाघ्यैर्महात्मभि:। संरक्ततरमत्यर्थं मधुरं तावगायताम्।।1.4.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रीत: कश्चिन्मुनिस्ताभ्यां संस्थित: कलशं ददौ। प्रसन्नो वल्कलं कश्चिद्ददौ ताभ्यां महायशा:।।1.4.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आश्चर्यमिदमाख्यानं मुनिना सम्प्रकीर्तितम्। परं कवीनामाधारं समाप्तं च यथाक्रमम्।।1.4.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अभिगीतमिदं गीतं सर्वगीतेषु कोविदौ। आयुष्यं पुष्टिजनकं सर्वश्रुतिमनोहरम्।।1.4.22।। प्रशस्यमानौ सर्वत्र कदाचित्तत्र गायकौ । रथ्यासु राजमार्गेषु ददर्श भरताग्रज:।।1.4.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अभिगीतमिदं गीतं सर्वगीतेषु कोविदौ। आयुष्यं पुष्टिजनकं सर्वश्रुतिमनोहरम्।।1.4.22।। प्रशस्यमानौ सर्वत्र कदाचित्तत्र गायकौ । रथ्यासु राजमार्गेषु ददर्श भरताग्रज:।।1.4.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्ववेश्म चानीय तदा भ्रातरौ स कुशीलवौ। पूजयामास पूजार्हौ रामश्शत्रुनिबर्हण:।।1.4.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आसीन: काञ्चने दिव्ये स च सिंहासने प्रभु:। उपोपविष्टस्सचिवैर्भ्रातृभिश्च परन्तप:।।1.4.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दृष्ट्वा तु रूपसम्पन्नौ तावुभौ नियतस्तथा। उवाच लक्ष्मणं रामश्शत्रुघ्नं भरतं तदा।।1.4.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्रूयतामिदमाख्यानमनयोर्देववर्चसो:। विचित्रार्थपदं सम्यग्गायकौ तावचोदयत्।।1.4.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तौ चापि मधुरं रक्तं स्वञ्चितायतनिस्वनम् । तन्त्रीलयवदत्यर्थं विश्रुतार्थमगायताम् ।।1.4.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ह्लादयत्सर्वगात्राणि मनांसि हृदयानि च। श्रोत्राश्रयसुखं गेयं तद्बभौ जनसंसदि।।1.4.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इमौ मुनी पार्थिवलक्षणान्वितौ कुशीलवौ चैव महातपस्विनौ। ममापि तद्भूतिकरं प्रवक्ष्यते महानुभावं चरितं निबोधत।।1.4.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तु तौ रामवच:प्रचोदितावगायतां मार्गविधानसम्पदा। स चापि राम: परिषद्गतः शनैर्बुभूषयासक्तमना बभूव।।1.4.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.