Sundara Kanda
Sarga 63
29 Shlokas
Sarga 63
Sarga 63 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततो मूर्ध्ना निपतितं वानरं वानरर्षभः। दृष्ट्वैवोद्विग्नहृदयो वाक्यमेतदुवाच ह।।5.63.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ कस्मात्त्वं पादयोः पतितो मम। अभयं ते भवेद्वीर सर्वमेवाभिधीयताम्।।5.63.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तु विश्वासितस्तेन सुग्रीवेण महात्मना। उत्थाय सुमहाप्राज्ञो वाक्यं दधिमुखोऽब्रवीत्।।5.63.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नैवर्क्षरजसा राजन्न त्वया नापि वालिना। वनं निसृष्टपूर्वं हि भक्षितं तच्च वानरैः।।5.63.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एभिः प्रधर्षिताश्चैव वानरा वनरक्षिभिः। मधून्यचिन्तयित्वेमान् भक्षयन्ति पिबन्ति च।।5.63.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शिष्टमत्रापविध्यन्ति भक्षयन्ति तथापरे। निवार्यमाणास्ते सर्वे भ्रुवो वै दर्शयन्ति हि।।5.63.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इमे हि संरब्धतरास्तथा तैस्सम्प्रधर्षिताः। वारयन्तो वनात्तस्मात्क्रुद्धैर्वानरपुङ्गवैः।।5.63.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तैर्बहुभिर्वीरैर्वानरैर्वानरर्षभ। संरक्तनयनैः क्रोधाद्धरयः प्रविचालिताः।।5.63.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाणिभिर्निहताः केचित्केचिज्जानुभिराहताः। प्रकृष्टाश्च यथाकामं देवमार्गं च दर्शिताः।।5.63.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमेते हताश्शूरास्त्वयि तिष्ठति भर्तरि। कृत्स्नं मधुवनं चैव प्रकामं तैः प्रभक्ष्यते।।5.63.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं विज्ञाप्यमानं तं सुग्रीवं वानरर्षभम्। अपृच्छत्तं महाप्राज्ञो लक्ष्मणः परवीरहा।।5.63.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
किमयं वानरो राजन् वनपः प्रत्युपस्थितः। कं चार्थमभिनिर्दिश्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत्।।5.63.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना। लक्ष्मणं प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः।।5.63.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आर्य लक्ष्मण सम्प्राह वीरो दधिमुखः कपिः। अङ्गदप्रमुखैर्वीरैर्भक्षितं मधु वानरैः।।5.63.14।। विचित्य दक्षिणामाशामागतैर्हरिपुङ्गवैः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नैषामकृत्यानामीदृशस्स्यादुपक्रमः।।5.63.15।। आगतैश्च प्रमथितं यथा मधुवनं हि तैः। धर्षितं च वनं कृत्स्नमुपयुक्तं च वानरैः।।5.63.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नैषामकृत्यानामीदृशस्स्यादुपक्रमः।।5.63.15।। आगतैश्च प्रमथितं यथा मधुवनं हि तैः। धर्षितं च वनं कृत्स्नमुपयुक्तं च वानरैः।।5.63.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
वनं यदाऽभिपन्नास्ते साधितं कर्म वानरैः। दृष्टा देवी न सन्देहो न चान्येन हनूमता।।5.63.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न ह्यन्यस्साधने हेतुः कर्मणोऽस्य हनूमतः। कार्यसिद्धिर्मतिश्चैव तस्मिन्वानरपुङ्गवे।।5.63.18।। व्यवसायश्च वीर्यं च श्रुतं चापि प्रतिष्ठितम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जाम्बवान्यत्र नेता स्यादङ्गदश्च महाबलः।।5.63.19।। हनुमांश्चाप्यधिष्ठाता न तस्य गतिरन्यथा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अङ्गदप्रमुखैर्वीरैर्हतं मधुवनं किल।।5.63.20।। वारयन्तश्च सहितास्तदा जानुभिराहताः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतदर्थमयं प्राप्तो वक्तुं मधुरवागिह।।5.63.21।। नाम्ना दधिमुखो नाम हरिः प्रख्यातविक्रमः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दृष्टा सीता महाबाहो सौमित्रे पश्य तत्त्वतः।।5.63.22।। अभिगम्य तथा सर्वे पिबन्ति मधु वानराः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न चाप्यदृष्ट्वा वैदेहीं विश्रुताः पुरुषर्षभ।।5.63.23।। वनं दत्तवरं दिव्यं धर्षयेयुर्वनौकसः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा लक्ष्मणस्सह राघवः।।5.63.24।। श्रुत्वा कर्णसुखां वाणीं सुग्रीववदनाच्च्युताम्। प्राहृष्यत भृशं रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।।5.63.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा लक्ष्मणस्सह राघवः।।5.63.24।। श्रुत्वा कर्णसुखां वाणीं सुग्रीववदनाच्च्युताम्। प्राहृष्यत भृशं रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।।5.63.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्रुत्वा दधिमुखस्येदं सुग्रीवस्सम्प्रहृष्य च। वनपालं पुनर्वाक्यं सुग्रीवः प्रत्यभाषत।।5.63.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रीतोऽस्मि सोऽहं यद्भुक्तं वनं तैः कृतकर्मभिः। मर्षितं मर्षणीयं च चेष्टितं कृतकर्मणाम्।।5.63.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इच्छामि शीघ्रं हनुमत्प्रधानान् शाखामृगांस्तान् मृगराजदर्पान्। द्रष्टुं कृतार्थान् सह राघवाभ्यां श्रोतुं च सीताधिगमे प्रयत्नम्।।5.63.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रीतिस्फीताक्षौ सम्प्रहृष्टौ कुमारौ दृष्ट्वा सिद्धार्थौ वानराणां च राजा। अङ्गैः संहृष्टैः कर्मसिद्धिं विदित्वा बाह्वोरासन्नां सोऽतिमात्रं ननन्द।।5.63.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.