Sundara Kanda
Sarga 64
39 Shlokas
Sarga 64
Sarga 64 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
सुग्रीवेणैवमुक्तस्तु हृष्टो दधिमुखः कपिः। राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं चाभ्यवादयत्।।5.64.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स प्रणम्य च सुग्रीवं राघवौ च महाबलौ। वानरैः सहितः शूरैर्दिवमेवोत्पपात ह।।5.64.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स यथैवाऽगतः पूर्वं तथैव त्वरितं गतः। निपत्य गगनाद्भूमौतद्वनं प्रविवेश ह।।5.64.3।। स प्रविष्टो मधुवनं ददर्श हरियूथपान्। विमदानुत्थितान्सर्वान् मेहमानान्मधूदकम्।।5.64.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स यथैवाऽगतः पूर्वं तथैव त्वरितं गतः। निपत्य गगनाद्भूमौतद्वनं प्रविवेश ह।।5.64.3।। स प्रविष्टो मधुवनं ददर्श हरियूथपान्। विमदानुत्थितान्सर्वान् मेहमानान्मधूदकम्।।5.64.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तानुपागमद्वीरो बद्ध्वा करपुटाञ्जलिम्। उवाच वचनं श्लक्ष्णमिदं हृष्टवदङ्गदम्।।5.64.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सौम्य रोषो न कर्तव्यो यदेतत्परिवारितम्। अज्ञानाद्रक्षिभिः क्रोधाद्भवन्तः प्रतिषेधिताः।।5.64.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
युवराजस्त्वमीशश्च वनस्यास्य महाबल। मौर्ख्यात्पूर्वं कृतो दोषस्तं भवान् क्षन्तुमर्हति।।5.64.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आख्यातं हि मया गत्वा पितृव्यस्य तवानघ। इहोपयातं सर्वेषामेतेषां वनचारिणाम्।।5.64.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स त्वदागमनं श्रुत्वा सहैभिर्हरियूथपैः। प्रहृष्टो न तु रुष्टोऽसौ वनं श्रुत्वा प्रधर्षितम्।।5.64.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रहृष्टो मां पितृव्यस्ते सुग्रीवो वानरेश्वरः। शीघ्रं प्रेषय सर्वांस्तानिति होवाच पार्थिवः।।5.64.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं श्लक्ष्णमङ्गदः। अब्रवीत्तान् हरिश्रेष्ठो वाक्यं वाक्यविशारदः।।5.64.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शङ्के श्रुतोऽयं वृत्तान्तो रामेण हरियूथपाः। तत्क्षमं नेह नः स्थातुं कृते कार्ये परन्तपाः।।5.64.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पीत्वा मधु यथाकामं विश्रान्ता वनचारिणः। किं शेषं गमनं तत्र सुग्रीवो यत्र मे गुरुः।।5.64.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सर्वे यथा मां वक्ष्यन्ति समेत्य हरियूथपाः। तथास्मि कर्ता कर्तव्ये भवद्भिः परवानहम्।।5.64.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाज्ञापयितुमीशोऽहं युवराजोऽस्मि यद्यपि। अयुक्तं कृतकर्माणो यूयं धर्षयितुं मया।।5.64.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ब्रुवतश्चाङ्गदस्यैवं श्रुत्वा वचनमव्ययम्। प्रहृष्टमनसो वाक्यमिदमूचुर्वनौकसः।।5.64.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं वक्ष्यति को राजन् प्रभुस्सन्वानरर्षभ। ऐश्वर्यमदमत्तो हि सर्वोऽहमिति मन्यते।।5.64.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तव चेदं सुसदृशं वाक्यं नान्यस्य कस्यचित्। सन्नतिर्हि तवाख्याति भविष्यच्छुभयोग्यताम्।।5.64.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सर्वे वयमपि प्राप्तास्तत्र गन्तुं कृतक्षणाः। स यत्र हरिवीराणां सुग्रीवः पतिरव्ययः।।5.64.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
त्वया ह्यनुक्तैर्हरिभिर्नैव शक्यं पदात्पदम्। क्वचिद्गन्तुं हरिश्रेष्ठ ब्रूमः सत्यमिदं तु ते।।5.64.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं तु वदतां तेषामङ्गदः प्रत्युवाच ह। बाढं गच्छाम इत्युक्त्वा खमुत्पेतुर्महाबलाः।।5.64.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उत्पतन्तमनूत्पेतु स्सर्वे ते हरियूथपाः। कृत्वाकाशं निराकाशं यन्त्रोत्क्षिप्ता इवाचलाः।।5.64.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तेऽम्बरं सहसोत्पत्य वेगवन्तः प्लवङ्गमाः। विनदन्तो महानादं घना वातेरिता यथा।।5.64.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अङ्गदे ह्यननुप्राप्ते सुग्रीवो वानराधिपः। उवाच शोकोपहतं रामं कमललोचनम्।।5.64.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
समाश्वसिहि भद्रं ते दृष्टा देवी न संशयः। नागन्तुमिह शक्यं तैरतीते समये हि नः।।5.64.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न मत्सकाशमागच्छेत्कृत्ये हि विनिपातिते। युवराजो महाबाहुः प्लवतां प्रवरोऽङ्गदः।।5.64.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यद्यप्यकृतकृत्यानामीदृश स्स्यादुपक्रमः। भवेत्स दीनवदनो भ्रान्तविप्लुतमानसः।।5.64.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पितृपैतामहं चैतत्पूर्वकैरभिरक्षितम्। न मे मधुवनं हन्यादहृष्टः प्लवगेश्वरः।।5.64.28।। कौसल्यासुप्रजा राम समाश्वसिहि सुव्रत।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दृष्टा देवी न सन्देहो न चान्येन हनूमता।।5.64.29।। न ह्यन्यः कर्मणो हेतुस्साधनेऽस्य हनूमतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनूमति हि सिद्धिश्च मतिश्च मतिसत्तमः।।5.64.30।। व्यवसायश्च वीर्यं च सूर्ये तेज इव ध्रुवम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जाम्बवान्यत्र नेता स्यादङ्गदश्च बलेश्वरः। हनुमांश्चाप्यधिष्ठाता न तस्य गतिरन्यथा।।5.64.31।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मा भूश्चिन्तासमायुक्तस्सम्प्रत्यमितविक्रमः।।5.64.32।। ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे। हनुमत्कर्मदृप्तानां नार्धतां काननौकसाम्।।5.64.33।। किष्किन्धामुपयातानां सिद्धिं कथयतामिव।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मा भूश्चिन्तासमायुक्तस्सम्प्रत्यमितविक्रमः।।5.64.32।। ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे। हनुमत्कर्मदृप्तानां नार्धतां काननौकसाम्।।5.64.33।। किष्किन्धामुपयातानां सिद्धिं कथयतामिव।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततश्श्रुत्वा निनादं तं कपीनां कपिसत्तमः।।5.64.34।। आयताञ्चितलाङ्गूलस्सोऽभवद्धृष्टमानसः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आजग्मुस्तेऽपि हरयो रामदर्शनकांक्षिणः।।5.64.35।। अङ्गदं पुरतः कृत्वा हनूमन्तं च वानरम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तेऽङ्गदप्रमुखा वीराः प्रहृष्ठाश्च मुदान्विताः।।5.64.36।। निपेतुर्हरिराजस्य समीपे राघवस्य च।
Original text view. Choose a source above to add translations.
हनुमांश्च महाबाहुः प्रणम्य शिरसा ततः।।5.64.37।। नियतामक्षतां देवीं राघवाय न्यवेदयत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दृष्टा देवीति हनुमद्वदनादमृतोपमम्।।5.64.38।। आकर्ण्य वचनं रामो हर्षमाप सलक्ष्मणः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निश्चितार्थं ततस्तस्मिन् सुग्रीवं पवनात्मजे।।5.64.39।। लक्ष्मणः प्रीतिमान् प्रीतं बहुमानादवैक्षत।
Original text view. Choose a source above to add translations.