Bala Kanda
Sarga 43
41 Shlokas
Sarga 43
Sarga 43 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम्। कृत्वा वसुमतीं राम संवत्सरमुपासत।।1.43.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ संवत्सरे पूर्णे सर्वलोकनमस्कृत:। उमापति: पशुपती राजानमिदमब्रवीत्।।1.43.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ करिष्यामि तव प्रियम्। शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम्।।1.43.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्वलोकनमस्कृता। तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगं च दुस्सहम्।।1.43.4।। आकाशादपतद्राम शिवे शिवशिरस्युत।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्धरा।।1.43.5।। विशाम्यहं हि पातालं स्रोतसा गृह्य शङ्करम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हर:।।1.43.6।। तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्धनि।।1.43.7।। हिमवत्प्रतिमे राम जटामण्डलगह्वरे।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा कथञ्चिन्महीं गन्तुं नाशक्नोद्यत्नमास्थिता।।1.43.8।। नैव निर्गमनं लेभे जटामण्डलमोहिता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्रैवाबम्भ्रमद्देवी संवत्सरगणान् बहून्।।1.43.9।। तामपश्यन्पुनस्तत्र तप: परममास्थित:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनेन तोषितश्चाभूदत्यर्थं रघुनन्दन।।1.43.10।। विससर्ज ततो गङ्गां हरो बिन्दुसर: प्रति।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे।।1.43.11।। ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा। तिस्र: प्राचीं दिशं जग्मु: गङ्गाश्शिवजलाश्शुभा:।।1.43.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे।।1.43.11।। ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा। तिस्र: प्राचीं दिशं जग्मु: गङ्गाश्शिवजलाश्शुभा:।।1.43.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुचक्षुश्चैव सीता च सिन्धुश्चैव महानदी। तिस्रस्त्वेता दिशं जग्मु: प्रतीचीं तु शुभोदका:।।1.43.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सप्तमी चान्वगात्तासां भगीरथमथो नृपम्। भगीरथोऽपि राजर्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थित:।।1.43.14।। प्रायादग्रे महातेजा गङ्गा तं चाप्यनुव्रजत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गगनाच्छङ्करशिरस्ततो धरणिमाश्रिता।।1.43.15 ।। व्यसर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मत्स्यकच्छपसङ्घैश्च शिंशुमारगणैस्तदा।।1.43.16।। पतद्भि: पतितैश्चान्यैर्व्यरोचत वसुन्धरा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो देवर्षिगन्धर्वा यक्षसिद्धगणास्तदा।।1.43.17।। व्यलोकयन्त ते तत्र गगनाद्गां गतां तथा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विमानैर्नगराकारैर्हयैर्गजवरैस्तदा।।1.43.18।। पारिप्लवगतैश्चापि देवतास्तत्र विष्ठिता:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदद्भुततमं लोके गङ्गापतनमुत्तमम्।।1.43.19।। दिदृक्षवो देवगणा: समीयुरमितौजस:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सम्पतद्भिस्सुरगणैस्तेषां चाभरणौजसा।।1.43.20।। शतादित्यमिवाभाति गगनं गततोयदम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शिंशुमारोरगगणैर्मीनैरपि च चञ्चलै:।।1.43.21।। विद्युद्भिरिव विक्षिप्तमाकाशमभवत्तदा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाण्डरैस्सलिलोत्पीडै: कीर्यमाणैस्सहस्रधा।।1.43.22।। शारदाभ्रैरिवाकीर्णं गगनं हंससम्प्लवै:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
क्वचिद्द्रुततरं याति कुटिलं क्वचिदायतम्।।1.43.23।। विनतं क्वचिदुद्धूतं क्वचिद्याति शनैश्शनै:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सलिलेनैव सलिलं क्वचिदभ्याहतं पुन:।।1.43.24।। मुहुरूर्ध्वमुखं गत्वा पपात वसुधातलम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तच्छङ्करशिरोभ्रष्टं भ्रष्टं भूमितले पुन:।।1.43.25।। व्यरोचत तदा तोयं निर्मलं गतकल्मषम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र देवर्षिगन्धर्वा वसुधातलवासिन:।।1.43.26।। भवाङ्गपतितं तोयं पवित्रमिति पस्पृशु:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शापात्प्रपतिता ये च गगनाद्वसुधातलम्।।1.43.27।। कृत्वा तत्राभिषेकं ते बभूवुर्गतकल्मषा:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
धूतपापा: पुनस्तेन तोयेनाथ सुभास्वता।।1.43.28।। पुनराकाशमाविश्य स्वान् लोकान् प्रतिपेदिरे।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मुमुदे मुदितो लोकस्तेन तोयेन भास्वता।।1.43.29।। कृताभिषेको गङ्गायां बभूव विगतक्लम:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भगीरथोऽपि राजार्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थित:। प्रायादग्रे महातेजास्तं गङ्गा पृष्ठतोऽन्वगात्।।1.43.30।
Original text view. Choose a source above to add translations.
देवास्सर्षिगणा: सर्वे दैत्यदानवराक्षसा:।।1.43.31।। गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:। सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम्।।1.43.32।। गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये।
Original text view. Choose a source above to add translations.
देवास्सर्षिगणा: सर्वे दैत्यदानवराक्षसा:।।1.43.31।। गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:। सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम्।।1.43.32।। गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यतो भगीरथो राजा ततो गङ्गायशस्विनी।।1.43.33।। जगाम सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो हि यजमानस्य जह्नोरद्भुतकर्मण:।।1.43.34।। गङ्गा सम्प्लावयामास यज्ञवाटं महात्मन:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धो यज्वा तु राघव।।1.43.35।। अपिबच्च जलं सर्वं गङ्गाया: परमाद्भुतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिता:।।1.43.36।। पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम्। गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मन:।।1.43.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिता:।।1.43.36।। पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम्। गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मन:।।1.43.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तुष्टो महातेजाश्श्रोत्राभ्यामसृजत् पुन:।।1.43.38।। तस्माज्जह्नुसुता गङ्गा प्रोच्यते जाह्नवीतिच।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जगाम च पुनर्गङ्गा भगीरथरथानुगा। सागरं चापि सम्प्राप्ता सा सरित्प्रवरा तदा।।1.43.39।। रसातलमुपागच्छत्सिद्ध्यर्थं तस्य कर्मण:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भगीरथोऽपि राजर्षि: गङ्गामादाय यत्नत:। पितामहान् भस्मकृतानपश्यद्दीनचेतन:।।1.43.40।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ तद्भस्मनां राशिं गङ्गासलिलमुत्तमम्। प्लावयद्धूतपाप्मानस्स्वर्गं प्राप्ता रघूत्तम।।1.43.41।।
Original text view. Choose a source above to add translations.