lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā dāruṇaṃ janakātmajā | paraṃ viṣādamāgamya vaidehī nipapāta ha || 7.48.1 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
Sarga 48 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā dāruṇaṃ janakātmajā | paraṃ viṣādamāgamya vaidehī nipapāta ha || 7.48.1 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
sā muhūrtamivāsañjñā bāṣpaparyākulekṣaṇā | lakṣmaṇaṃ dīnayā vācā uvāca janakātmajā || 7.48.2 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
māmikeyaṃ tanurnūnaṃ sṛṣṭā duḥkhāya lakṣmaṇa | dhātrā yasyāstathā me 'dya duḥkhamūrtiḥ pradṛśyate || 7.48.3 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
kiṃ nu pāpaṃ kṛtaṃ pūrvaṃ ko vā dārairviyojitaḥ | yā 'haṃ śuddhasamācārā tyaktā nṛpatinā satī || 7.48.4 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
purā 'hamāśrame vāsaṃ rāmapādānuvartinī | anurudhyāpi saumitre duḥkhe ca parivartinī || 7.48.5 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
sā kathaṃ hyāśrame saumya vatsyāmi vijanīkṛtā | ākhyāsyāmi ca kasyāhaṃ duḥkhaṃ duḥkhaparāyaṇā || 7.48.6 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
kiṃ nu vakṣyāmi muniṣu karma vā satkṛtaṃ ca kim | kasmiṃścit kāraṇe tyaktā rāghaveṇa mahātmanā || 7.48.7 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
na khalvadyaiva saumitre jīvitaṃ jāhnavījale | tyajeyaṃ rājavaṃśastu bharturme parihāsyate || 7.48.8 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
yathājñaṃ kuru somitre tyaja māṃ duḥkhabhāginīm | nideśe sthīyatāṃ rājñaḥ śṛṇu cedaṃ vaco mama || 7.48.9 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
śvaśrūṇāmaviśeṣeṇa prāñjalipragraheṇa ca | śirasā ' 'vandya caraṇau kuśalaṃ brūhi pārthivam || 7.48.10 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
śirasā 'bhinato brūyāḥ sarvāsāmeva lakṣmaṇa | vaktavyaścāpi nṛpatirdharmeṣu susamāhitaḥ || 7.48.11 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
jānāsi ca yathā śuddhā sītā tattvena rāghava | bhaktyā ca parayā yuktā hitā ca tava nityaśaḥ || 7.48.12 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
ahaṃ tyaktā tvayā vīra ayaśobhīruṇā jane | yacca te vacanīyaṃ syādapavādasamutthitam | mayā ca parihartavyaṃ tvaṃ hi me paramā gatiḥ || 7.48.13 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
vaktavyaśceti nṛpatirdhameṇa susamāhitaḥ | yathā bhrātṛṣu vartethāstathā paureṣu nityadā || 7.48.14 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
paramo hyeṣa dharmaste tasmātkīrtiranuttamā || 7.48.15 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
yattu paurajano rājandharmeṇa samavāpnuyāt | ahaṃ tu nānuśocāmi svaśarīraṃ nararṣabha || 7.48.16 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
yathāpavādaṃ paurāṇāṃ tathaiva raghunandana | patirhi devatā nāryāḥ patirbandhuḥ patirguruḥ || 7.48.17 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
prāṇairapi priyaṃ tasmādbhartuḥ kāryaṃ viśeṣataḥ | iti madvacanādrāmo vaktavyo mama saṅgrahaḥ | nirīkṣya mā 'dya gaccha tvamṛtukālātivartinīm || 7.48.18 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
evaṃ bruvantyāṃ sītāyāṃ lakṣmaṇo dīnacetanaḥ | śirasā ' 'vandya dharaṇīṃ vyāhartuṃ na śaśāka ha || 7.48.19 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
pradakṣiṇaṃ ca tāṃ kṛtvā rudanneva mahāsvanaḥ | dhyātvā muhūrtaṃ tāmāha kiṃ māṃ vakṣyasi śobhane || 7.48.20 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
dṛṣṭapūrvaṃ na te rūpaṃ pādau dṛṣṭau tavānaghe | kathamatra hi paśyāmi rāmeṇa rahitāṃ vane || 7.48.21 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
ityuktvā tāṃ namaskṛtya punarnāvamupāruhat | āruhya ca punarnāvaṃ nāvikaṃ cābhyacodayat || 7.48.22 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
sa gatvā cottaraṃ tīraṃ śokabhārasamanvitaḥ | sammūḍha iva duḥkhena rathamadhyāruhaddrutam || 7.48.23 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
muhurmuhuḥ parāvṛtya dṛṣṭvā sītāmanāthavat | ceṣṭantīṃ paratīrasthāṃ lakṣmaṇaḥ prayayāvatha || 7.48.24 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
dūrasthaṃ rathamālokya lakṣmaṇaṃ ca muhūrmuhuḥ | nirīkṣamāṇāṃ tūdvignāṃ sītāṃ śokaḥ samāviśat || 7.48.25 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
sā duḥkhabhārāvanatā yaśasvinī yaśodhanā nāthamapaśyatī satī | ruroda sā barhiṇanādite vane mahāsvanaṃ duḥkhaparāyaṇā satī || 7.48.26 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe 'ṣṭacatvāriṃśaḥ sargaḥ || 48 ||
Original text view. Choose a source above to add translations.