Ayodhya Kanda
Sarga 22
30 Shlokas
Sarga 22
Sarga 22 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
अथ तं व्यथया दीनं सविशेषममर्षितम्। श्वसन्तमिव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम्।।2.22.1।। आसाद्य रामस्सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम्। उवाचेदं स धैर्येण धारयन्सत्त्वमात्मवान्।।2.22.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ तं व्यथया दीनं सविशेषममर्षितम्। श्वसन्तमिव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम्।।2.22.1।। आसाद्य रामस्सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम्। उवाचेदं स धैर्येण धारयन्सत्त्वमात्मवान्।।2.22.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निगृह्य रोषं शोकं च धैर्यमाश्रित्य केवलम्। अवमानं निरस्येमं गृहीत्वा हर्षमुत्तमम्।।2.22.3।। उपक्लृप्तं हि यत्किञ्चिदभिषेकार्थमद्य मे सर्वं विसर्जय क्षिप्रं कुरु कार्यं निरत्ययम्।।2.22.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निगृह्य रोषं शोकं च धैर्यमाश्रित्य केवलम्। अवमानं निरस्येमं गृहीत्वा हर्षमुत्तमम्।।2.22.3।। उपक्लृप्तं हि यत्किञ्चिदभिषेकार्थमद्य मे सर्वं विसर्जय क्षिप्रं कुरु कार्यं निरत्ययम्।।2.22.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सौमित्रे योऽभिषेकार्थे मम सम्भार सम्भ्रमः। अभिषेकनिवृत्त्यर्थे सोऽस्तु संभारसम्भ्रमः।।2.22.5।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यस्या मदभिषेकार्थे मानसं परितप्यते। माता मे सा यथा न स्यात्सविशङ्का तथा कुरु।।2.22.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्याश्शङ्कामयं दुःखं मुहूर्तमपि नोत्सहे। मनसि प्रतिसंजातं सौमित्रेऽहमुपेक्षितुम्।।2.22.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न बुद्धिपूर्वं नाबुद्धं स्मरामीह कदाचन। मातृ़णां वा पितुर्वाऽहं कृतमल्पं च विप्रियम्।।2.22.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सत्यस्सत्याभिसन्धश्च नित्यं सत्यपराक्रमः। परलोकभयाद्भीतो निर्भयोऽस्तु पिता मम।।2.22.9।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्याऽपि हि भवेदस्मिन्कर्मण्यप्रतिसंहृते। सत्यं नेति मनस्तापस्तस्य तापस्तपेच्च माम्।।2.22.10।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अभिषेकविधानं तु तस्मात्संहृत्य लक्ष्मण। अन्वगेवाहमिच्छामि वनं गन्तुमितःपुनः।।2.22.11।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मम प्रव्राजनादद्य कृतकृत्या नृपात्मजा। सुतं भरतमव्यग्रमभिषेचयिता ततः।।2.22.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मयि चीराजिनधरे जटामण्डलधारिणि। गतेऽरण्यं च कैकेय्या भविष्यति मनस्सुखम्।।2.22.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
बुद्धिः प्रणीता येनेयं मनश्च सुसमाहितम्। तं तु नार्हामि संक्लेष्टुं प्रव्रजिष्यामि मा चिरम्।।2.22.14।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कृतान्तस्त्वेव सौमित्रे द्रष्टव्यो मत्प्रवासने। राज्यस्य च वितीर्णस्य पुनरेव निवर्तने।।2.22.15।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम पीडने। यदि भावो न दैवोऽयं कृतान्तविहितो भवेत्।।2.22.16।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जानासि हि यथा सौम्य न मातृषु ममान्तरम्। भूतपूर्वं विशेषो वा तस्या मयि सुतेऽपि वा।।2.22.17।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सोऽभिषेकनिवृत्त्यर्थैप्रवासार्थैश्च दुर्वचैः। उग्रैर्वाक्यैरहं तस्या नान्यद्दैवात्समर्थये।।2.22.18।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कथं प्रकृतिसम्पन्ना राजपुत्री तथागुणा। ब्रूयात्सा प्राकृतेव स्त्री मत्पीडां भर्तृसन्निधौ।।2.22.19।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदचिन्त्यन्तु तद्दैवं भूतेष्वपि न विहन्यते। व्यक्तं मयि च तस्यां च पतितो हि विपर्ययः।।2.22.20।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कश्चिद्दैवेन सौमित्रे योद्धुमुत्सहते पुमान्। यस्य न ग्रहणं किञ्चित्कर्मणोऽन्यत्र दृश्यते।।2.22.21।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुखदुःखे भयक्रोधौ लाभालाभौ भवाभवौ। यच्च किञ्चित्तथाभूतं ननु दैवस्य कर्म तत्।।2.22.22।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ऋषयोऽप्युग्रतपसो दैवेनाभिप्रपीडिताः। उत्सृज्य नियमांस्तीव्रान्भ्रश्यन्ते काममन्युभिः।।2.22.23।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
असङ्कल्पितमेवेह यदकस्मात्प्रवर्तते। निवर्त्यारम्भमारब्धं ननु दैवस्य कर्म तत्।।2.22.24।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतया तत्त्वया बुद्ध्या संस्तभ्यात्मानमात्मना। व्याहतेऽप्यभिषेके मे परितापो न विद्यते।।2.22.25।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्मादपरितापस्संस्त्वमप्यनुविधाय माम्। प्रतिसंहारय क्षिप्रमाभिषेचनिकीं क्रियाम्।।2.22.26।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एभिरेव घटै स्सर्वैरभिषेचनसम्भृतैः। मम लक्ष्मण तापस्ये व्रतस्नानं भविष्यति।।2.22.27।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथवा किं ममैतेन राजद्रव्यमयेन तु। उद्धृतं मे स्वयं तोयं व्रतादेशं करिष्यति।।2.22.28।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मा च लक्ष्मण सन्तापं कार्षीर्लक्ष्म्या विपर्यये। राज्यं वा वनवासो वा वनवासो महोदयः।।2.22.29।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न लक्ष्मणास्मिन्खलु कर्मविघ्ने माता यवीयस्यतिशङ्कनीया। दैवाभिपन्ना हि वदत्यनिष्टं जानासि दैवं च तथा प्रभावम्।।2.22.30।।
Original text view. Choose a source above to add translations.