अग्रतः प्रययौ रामस्सीता मध्ये सुमध्यमा। पृष्ठतस्तु धनुष्पाणिर्लक्ष्मणोऽनुजगाम ह।।3.11.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तौ पश्यमानौ विविधान् शैलप्रस्थान्वनानि च। नदीश्च विविधा रम्या जग्मतुस्सीतया सह।।3.11.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सारसांश्चक्रवाकांश्च नदीपुलिनचारिणः। सरांसि च सपद्मानि युक्तानि जलजैः खगैः।।3.11.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यूथबद्धांश्च पृषतान्मदोन्मत्तान् विषाणिनः। महिषांश्च वराहांश्च नागांश्च द्रुमवैरिणः।।3.11.4।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे। ददृशुस्सहिता रम्यं तटाकं योजनायतम्।।3.11.5।। पद्मपुष्करसम्बाधं गजयूथैरलङ्कृतम्। सारसैर्हंसकादम्बैस्सङ्कुलं जलचारिभिः।।3.11.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे। ददृशुस्सहिता रम्यं तटाकं योजनायतम्।।3.11.5।। पद्मपुष्करसम्बाधं गजयूथैरलङ्कृतम्। सारसैर्हंसकादम्बैस्सङ्कुलं जलचारिभिः।।3.11.6।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रसन्नसलिले रम्ये तस्मिन्सरसि शुश्रुवे। गीतवादित्रनिर्घोषो न तु कश्चन दृश्यते।।3.11.7।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः कौतूहलाद्रामो लक्ष्मणश्च महाबलः। मुनिं धर्मभृतं नाम प्रष्टुं समुपचक्रमे।।3.11.8।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इदमत्यद्भुतं श्रुत्वा सर्वेषां नो महामुने। कौतूहलं महज्जातं किमिदं साधु कथ्यताम्।।3.11.9।। वक्तव्यं यदि चेदविप्र नातिगुह्यमपि प्रभो।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तेनैवमुक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिस्तदा।।3.11.10।। प्रभवं सरसः कृत्स्नमाख्यातुमुपचक्रमे।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इदं पञ्चाप्सरो नाम तटाकं सार्वकालिकम्।।3.11.11।। निर्मितं तपसा राम मुनिना माण्डकर्णिना।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स हि तेपे तपस्तीव्रं माण्डकर्णिर्महामुनिः।।3.11.12।। दशवर्षसहस्राणि वायुभक्षो जलाश्रयः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततः प्रव्यथितास्सर्वे देवास्साग्निपुरोगमाः।।3.11.13।। अब्रुवन् वचनं सर्वे परस्परसमागताः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अस्माकं कस्यचित् स्थानमेष प्रार्थयते मुनिः।।3.11.14।। इति संविग्नमनसस्सर्वे ते त्रिदिवौकसः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र कर्तुं तपोविघ्नं देवैस्सर्वैर्नियोजिताः।।3.11.15।। प्रधानाप्सरसः पञ्च विद्युच्चलितवर्चसः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अप्सरोभिस्ततस्ताभिर्मुनिर्दृष्टपरावरः।।3.11.16।। नीतो मदनवश्यत्वं सुराणां कार्यसिद्धये।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ताश्चैवाप्सरसः पञ्च मुनेः पत्नीत्वमागताः।।3.11.17।। तटाके निर्मितं तासामस्मिन्नन्तर्हितं गृहम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तथैवाप्सरसः पञ्च निवसन्त्यो यथासुखम्।।3.11.18।। रमयन्ति तपोयोगान्मुनिं यौवनमास्थितम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तासां सङ्क्रीडमानानामेष वादित्रनिस्स्वनः।।3.11.19।। श्रूयते भूषणोन्मिश्रो गीतशब्दो मनोहरः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आश्चर्यमिति तस्यैतद्वचनं भावितात्मनः।।3.11.20।। राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महायशाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं कथयमानस्य ददर्शाश्रममण्डलम्।।3.11.21।। कुशचीरपरिक्षिप्तं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः।।3.11.22।। उवास मुनिभिस्सर्वैः पूज्यमानो महायशाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदा तस्मिन्सकाकुत्थ्सः श्रीमत्याश्रममण्डले।।3.11.23।। उषित्वा तु सुखं तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः। जगाम चाश्रमांस्तेषां पर्यायेण तपस्विनाम्।।3.11.24।। येषामुषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदा तस्मिन्सकाकुत्थ्सः श्रीमत्याश्रममण्डले।।3.11.23।। उषित्वा तु सुखं तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः। जगाम चाश्रमांस्तेषां पर्यायेण तपस्विनाम्।।3.11.24।। येषामुषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
क्वचित्परिदशान्मासानेकं संवत्सरं क्वचित्।।3.11.25।। क्वचिच्छ चतुरो मासान् पञ्च षट्चापरान्क्वचित्। अपरत्राधिकं मासादप्यर्धमधिकं क्वचित्।।3.11.26।। त्रीन्मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत्सुखम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
क्वचित्परिदशान्मासानेकं संवत्सरं क्वचित्।।3.11.25।। क्वचिच्छ चतुरो मासान् पञ्च षट्चापरान्क्वचित्। अपरत्राधिकं मासादप्यर्धमधिकं क्वचित्।।3.11.26।। त्रीन्मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत्सुखम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तथा संवसतस्तस्य मुनीनामाश्रमेषु वै।।3.11.27।। रमतश्चानुकूल्येन ययुस्संवत्सरा दश।
Original text view. Choose a source above to add translations.
परिवृत्य च धर्मज्ञो राघवस्सह सीतया।।3.11.28।। सुतीक्ष्णस्याश्रमं श्रीमान्पुनरेवाजगाम ह।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तमाश्रममासाद्य मुनिभिः प्रतिपूजितः।।3.11.29।। तत्रापि न्यवसद्रामः कञ्चित्कालमरिन्दमः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदाश्रमस्थो विनयात्कदाचित्तं महामुनिम्।।3.11.30।। उपासीनस्सकाकुत्स्थस्सुतीक्ष्णमिदमब्रवीत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अस्मिन्नरण्ये भगवानगस्त्यो मुनिसत्तमः।।3.11.31।। वसतीति मया नित्यं कथाः कथयतां श्रुतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
न तु जानामि तं देशं वनस्यास्य महत्तया।।3.11.32।। कुत्राश्रमपदं रम्यं महर्षेस्तस्य धीमतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रसादात्तत्र भवतस्सानुजस्सह सीतया।।3.11.33।। अगस्त्यमभिगच्छेयमभिवादयितुं मुनिम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मनोरथो महानेष हृदि मे परिवर्तते।।3.11.34।। यद्यहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयमपि स्वयम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इति रामस्य स मुनिश्श्रुत्वा धर्मात्मनो वचः।।3.11.35।। सुतीक्ष्णः प्रत्युवाचेदं प्रीतो दशरथात्मजम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अहमप्येतदेव त्वां वक्तुकामस्सलक्ष्मणम्।।3.11.36।। अगस्त्यमभिगच्छेति सीतया सह राघव।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दिष्ट्या त्विदानीमर्थेऽस्मिन् स्वयमेव ब्रवीषि माम्।।3.11.37।। अहमाख्यामि ते वत्स यत्रागस्त्यो महामुनिः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
योजनान्याश्रमात्तात याहि चत्वारि वै ततः।।3.11.38।। दक्षिणेन महान् श्रीमानगस्त्यभ्रातुराश्रमः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्थलप्राये वनोद्देशे पिप्पलीवनशोभिते।।3.11.39।। बहुपुष्पफले रम्ये नानाशकुनिनादिते।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पद्मिन्यो विविधास्तत्र प्रसन्नसलिलाश्शिवाः।।3.11.40।। हंसकारण्डवाकीर्णाश्चक्रवाकोपशोभिताः। तत्रैकां रजनीं व्युष्य प्रभाते राम गम्यताम्।।3.11.41।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पद्मिन्यो विविधास्तत्र प्रसन्नसलिलाश्शिवाः।।3.11.40।। हंसकारण्डवाकीर्णाश्चक्रवाकोपशोभिताः। तत्रैकां रजनीं व्युष्य प्रभाते राम गम्यताम्।।3.11.41।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
दक्षिणां दिशमास्थाय वनषण्डस्य पार्श्वतः। तत्रागस्त्याश्रमपदं गत्वा योजनमन्तरा।।3.11.42।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
रमणीये वनोद्धेशे बहुपादपसंवृते। रंस्यते तत्र वैदेही लक्ष्मणश्च सह त्वया।।3.11.43।। स हि रम्यो वनोद्देशो बहुपादपसङ्कुलः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदि बुद्धिः कृता द्रष्टुमगस्त्यं तं महामुनिम्।।3.11.44।। अद्यैव गमने बुद्धिं रोचयस्व महायशः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
इति रामो मुनेश्श्रुत्वा सह भ्रात्राभिवाद्य च।।3.11.45।। प्रतस्थेऽमुद्दिश्य सानुजस्सीतया सह।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पश्यन्वनानि रम्याणि पर्वतांश्चाभ्रसन्निभान्।।3.11.46।। सरांसि सरितश्चैव पथि मार्गवशानुगाः। सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम्।।3.11.47।। इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पश्यन्वनानि रम्याणि पर्वतांश्चाभ्रसन्निभान्।।3.11.46।। सरांसि सरितश्चैव पथि मार्गवशानुगाः। सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम्।।3.11.47।। इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतदेवाश्रमपदं नूनं तस्य महात्मनः।।3.11.48।। अगस्त्यस्य मुनेर्भ्रातुर्दृश्यते पुण्यकर्मणः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यथा हि मे वनस्यास्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः।।3.11.49।। सन्नताः फलभारेण पुष्पभारेण च द्रुमाः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पिप्पलीनां च पक्वानां वनादस्मादुपागतः।।3.11.50।। गन्धोऽयं पवनोक्षिप्तस्सहसा कटुकोदयः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र तत्र च दृश्यन्ते सङ्क्षिप्ताः काष्ठसञ्चयाः।।3.11.51।। लूनाश्च पथि दृश्यन्ते दर्भा वैडूर्यवर्चसः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एतच्च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम्।।3.11.52।। पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सम्प्रदृश्यते।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना द्विजातयः।।3.11.53।। पुष्पोपहारं कुर्वन्ति कुसुमैस्स्वयमर्जितै।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्सुतीक्ष्णस्य वचनं यथा सौम्य मया श्रुतम्।।3.11.54।। अगस्त्यस्याश्रमो भ्रातुर्नूनमेष भविष्यति।
Original text view. Choose a source above to add translations.
निगृह्य तपसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया।।3.11.55।। यस्य भ्रात्रा कृतेयं दिक्छरण्या पुण्यकर्मणा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
धारयन् ब्राह्मणं रूपमिल्वलस्संस्कृतं वदन्।।3.11.56।। आमन्त्रयति विप्रान्स्मश्राद्धमुद्दिश्य निर्घृणः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भ्रातरं संस्कृतं कृत्वा ततस्तं मेषरूपिणम्।।3.11.57।। तान् द्विजान्भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भ्रातरं संस्कृतं कृत्वा ततस्तं मेषरूपिणम्।।3.11.57।। तान् द्विजान्भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो भुक्तवतां तेषां विप्राणामिल्वलोऽब्रवीत्।।3.11.59।। वातापे निष्क्रमन्वेति स्वरेण महता वदन्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो भ्रातुर्वचश्श्रुत्वा वातापिर्मेषवन्नदन्।।3.11.60।। भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि ब्राह्मणानां विनिष्पतत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ब्राह्माणानां सहस्राणि तैरेवं कामरूपिभिः।।3.11.61।। विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशिताशनैः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अगस्त्येन तदा देवैः प्रार्थितेन महर्षिणा।।3.11.62।। अनुभूय किल श्राद्धे भक्षितस्समहासुरः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्सम्पन्नमित्युक्त्वा दत्त्वा हस्तोदकं ततः।।3.11.63।। भ्रातरं निष्क्रमस्वेति चेल्वलस्सोऽभ्यभाषत।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स तं तथा भाषमाणं भ्रातरं विप्रघातिनम्।।3.11.64।। अब्रवीत्प्रहसन्धीमानगस्त्यो मुनिसत्तमः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
कुतो निष्क्रमितुं शक्तिर्मया जीर्णस्य रक्षसः।।3.11.65।। भ्रातुस्ते मेषरूपस्य गतस्य यमसादनम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ तस्य वचश्श्रुत्वा भ्रातुर्निधनसंश्रयम्।।3.11.66।। प्रधर्षयितुमारेभे मुनिं क्रोधान्निशाचरः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सोऽभिद्रवन्मुनिश्रेष्ठं मुनिना दीप्ततेजसा।।3.11.67।। चक्षुषानलकल्पेन निर्दग्धो निधनं गतः।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यायमाश्रमो भ्रातुस्तटाकवनशोभितः।।3.11.68।। विप्रानुकम्पया येन कर्मेदं दुष्करं कृतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एवं कथयमानस्य तस्य सौमित्रिणा सह। रामस्यास्तं गतस्सूर्यस्सन्ध्याकालोऽभ्यवर्ततः।।3.11.69।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
उपास्य पश्चिमां सन्ध्यां सह भ्रात्रा यथाविधि। प्रविवेशाऽश्रमपदं तमृषिं सोऽभ्यवादयत्।।3.11.70।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सम्यक् प्रतिगृहीतश्च मुनिना तेन राघवः। न्यवसत्तां निशामेकां प्राश्य मूलफलानि च।।3.11.71।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यां रात्य्रां व्यतीतायां विमले सूर्यमण्डले। भ्रातरं तमगस्त्यस्य ह्यामन्त्रयत राघवः।।3.11.72।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अभिवादये त्वां भगवन् सुखमध्युषितो निशाम्। आमन्त्रये त्वां गच्छामि गुरुं ते द्रष्टुमग्रजम्।।3.11.73।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गम्यतामिति तेनोक्तो जगाम रघुनन्दनः। यथोद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच्चावलोकयन्।।3.11.74।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नीवारान्पनसांस्तालांस्तिमिशान्वञ्चुलान्धवान्। चिरिबिल्वान्मधूकांश्च बिल्वानपि च तिन्दुकान्।।3.11.75।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पुष्पितान्पुष्पिताग्राभिर्लताभिरनुवेष्टितान्। ददर्श रामश्शतशस्तत्र कान्तारपादपान्।।3.11.76।। हस्तिहस्तैर्विमृदितान्वानरैरुपशोभितान्। मत्तैश्शकुनिसङ्घैश्च शतशश्च प्रणादितान्।।3.11.77।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पुष्पितान्पुष्पिताग्राभिर्लताभिरनुवेष्टितान्। ददर्श रामश्शतशस्तत्र कान्तारपादपान्।।3.11.76।। हस्तिहस्तैर्विमृदितान्वानरैरुपशोभितान्। मत्तैश्शकुनिसङ्घैश्च शतशश्च प्रणादितान्।।3.11.77।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततोऽब्रवीत्समीपस्थं रामो राजीवलोचनः। पृष्ठतोऽनुगतं वीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम्।।3.11.78।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
स्निग्धपत्रा यथा वृक्षा यथा क्षान्ता मृगद्विजाः। आश्रमो नातिदूरस्थो महर्षेर्भावितात्मनः।।3.11.79।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अगस्त्य इति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा। आश्रमो दृश्यते तस्य परिश्रान्तश्रमापहः।।3.11.80।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्राज्यधूमाकुलवनश्चीरमालापरिष्कृतः। प्रशान्तमृगयूथश्च नानाशकुनिनादितः।।3.11.81।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्येदमाश्रमपदं प्रभावाद्यस्य राक्षसैः। दिगियं दक्षिणा त्रासाद्दृश्यते नोपभुज्यते।।3.11.82।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यदा प्रभृति चाक्रान्ता दिगियं पुण्यकर्मणा। तदा प्रभृति निर्वैराः प्रशान्ता रजनीचराः।।3.11.83।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नाम्ना चेयं भगवतो दक्षिणा दिक्प्रदक्षिणा। प्रथिता त्रिषु लोकेषु दुर्धर्षा क्रूरकर्मभिः।।3.11.84।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मार्गं निरोद्धुं निरतो भास्करस्याचलोत्तमः। निदेशं पालयन्यस्य विन्ध्यशैला न वर्धते।।3.11.85।। अयं दीर्घायुषस्तस्य लोके विश्रुतकर्मणः। अगस्त्यस्याश्रम श्रीमान्विनीतजनसेवितः।।3.11.86।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मार्गं निरोद्धुं निरतो भास्करस्याचलोत्तमः। निदेशं पालयन्यस्य विन्ध्यशैला न वर्धते।।3.11.85।। अयं दीर्घायुषस्तस्य लोके विश्रुतकर्मणः। अगस्त्यस्याश्रम श्रीमान्विनीतजनसेवितः।।3.11.86।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
एष लोकार्चितस्साधुर्हिते नित्यरतस्सताम्। अस्मानभिगतानेष श्रेयसा योजयिष्यति।।3.11.87।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
आराधयिष्याम्यत्राहमगस्त्यं तं महामुनिम्। शेषं च वनवासस्य सौम्य वत्स्याम्यहं प्रभो।।3.11.88।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अत्र देवास्सगन्धर्वास्सिद्धाश्च परमर्षयः। अगस्त्यं नियताहारं सततं पर्युपासते।।3.11.89।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
नात्र जीवेन्मृषावादी क्रूरो वा यदि वा शठः। नृशंसः कामवृत्तो वा मुनिरेष तथाविधः।।3.11.90।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अत्र देवाश्च यक्षाश्च नागाश्च पतगैस्सह। वसन्ति नियताहारा धर्ममाराधयिष्णवः।।3.11.91।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अत्र सिद्धा महात्मानो विमानैजस्सूर्यसन्निभैः। त्यक्तदेहा नवैर्देहैः स्वर्याताः परमर्षयः।।3.11.92।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यक्षत्वममरत्वं च राज्यानि विविधानि च। अत्र देवाः प्रयच्छन्ति भूतैराराधिताश्शुभैः।।3.11.93।।
Original text view. Choose a source above to add translations.